Hayatı hakkında mufassal bilgiye sahip olmadığımız Yazıcı-zâde Ali, Osmanlı Padişahı II. Murad devrinde yaşamış ve Tevarih-i Âl-i Selçuk adlı eserini de o zaman derlemiş/yazmıştır. Derlemiş dememin sebebi ise eser Türkiye Selçuklu devrinin en önemli 3 kaynağının birleşmesinden müteşekkil olduğu içindir. Yani Tevarih-i Âl-i Selçuk, El-Evâmîrü'l-Alaiyye çoğunluğunu oluşturmak üzere, Camiü't-Tevarîh ve Mürûcü'z-Zeheb'ten çeviriler ve bu çeviriler üzerine Yazıcı-zâde'nin kendi bildiklerinden oluşmaktadır. Eserin muhtevası Türkiye Selçuklu Devleti tarihidir. Kaynağın başında Büyük Selçuklu hükümdarlarından kısaca bahisle, Anadolu'nun fethi, Türkiye Selçuklu hükümdarlarının hayatları ve devrin siyasî olayları, Moğol istilası, Moğollara karşı beylerin vatan savunması çabaları gibi konular mevcuttur. Eseri değerli ve orijinal kılan ise Anadolu'daki beylerin bağlı bulunduğu Oğuz Boyları ve kökenleri hakkında hiçbir yerde bulunmayan kayıtlardır. Eserin dili Osmanlı Türkçesidir. Buna rağmen Yazıcı-zâde Ali'nin çok ağdalı ve anlaşılmaz bir dili yok. Hatta zaman zaman saf Türkçe görmek mümkündür. Kaynağın bu hâli normal bir okuyucuya hitap etmemekle birlikte, şayet illa Türkiye Selçuklu'nun tarihini birincil kaynağından okuyacağım diyen varsa İbn Bibi'nin El-Evâmîr'inin Türkçe çevirisini okusun.

Tarih

Selçuk-NameYazıcızâde Ali · Türk Tarih Kurumu Yayınları · 20141 okunma

Reklam

Yazar Hakkında

Yazıcızâde AliYazar · 2 kitap

YAZICIOĞLU ALİ (15. yy) Yazıcıoğlu'nun hayatı ve şahsiyeti hakkında yeter bilgiye sahip değiliz. Fakat II. Murad devrinde, Mısır'da, Memlûk sultanlarının yanında Osmanlı elçisi olarak bulunduğunu biliyoruz. Eserini de II. Murad'ın emriyle yazmıştır. Yazıcıoğlu'nun zamanımıza ulaşan "Tevârih-i Al-i Selçuk" adlı eseri destan niteliğindedir. "Selçukname" ve "Oğuzname" adlarıyla da anılır. Bu eserde Türk-Oğuz, Selçuk, Moğol, Beylikler ve Osmanlı tarihi anlatılır. Eser, 15. yüzyılın sade Türkçesi için güzel bir örnek sayılır. Yazıcıoğlu'nun Türkçe'sine örnek olarak eserinden iki paragraf sunuyoruz: "... Rivayet ederler ki Oğuz kavmi Türkistan'dayken şekilleri Moğol çehreyidi ve lehçeleri dahi onlara yakındı. Çün iran zemin ve Rûm ve Şam'a geldiler, şekilleri Tacik çehre ve dilleri revan ve yumuşak ol-di. El kıssa, bunların nesebleri, rivayetin kelimeleri ve muteber nâkilleri Uygur hattiyle Oğuzname'de yazılmışdur..." "Ol vaktin ki Oğuz ile atası ve kardaş-ları arasında Tanrı'ya tapduğı vasıtasiyle muhalefet oldı ve savaş itmeğe başladılar. Oğuz'un bazı urugları ve hısımları anun ile birikdiler ve anun canibin tutub bertaraf oldılar. Ol taife ki Oğuz'a ulaşub ana meded iderlerdi. Oğuz anlara Uygur ad verdi ki anun mânisi ol zaman Türkî ditince bize ulaşdı ve meded ve muvafakat etdi demek olır..". "Padişahumuz Sultan Murad bin Me-hemmed Han ki eşref-i âl-i Osman'dur, padişahlığa enseb ve elyakdur. Oğuz'un kalan hanları uruğından, belki Cengiz Hanları uruğından dahi mecmuından ulu asıl ve ulu sünükdür. Şer' ile dahi örf ile dahi Türk hanları dahi kapusına gelüp selam virmeğe ve hizmet itmeğe lâyıkdur... Peygamber aleyhis-selâm zamanına yakın zamanda Bayat boyından Korkut Ata kopdı. Oğuz kavminün bilgesiydi. Ne dir ise olurıdı. Gaibden haberler söyler idi. Hak, Tealâ anun gönüne ilham iderdi. Eyit-di: "Ahır zamanda girü hanlık Kayı'ya değe. Dahi kimesne ellerinden almaya". O didüğü Osman rahmetullah neslidür..."

Kitaplar

Tevarih-i Âl-i Selçuk

Selçuk-Name

İleri