BU İNCELEME Oidipus kompleksi ekseninde roman karakterinin “cinsel” yaşamıyla ilgilidir. Okuyacak kişinin yaşına göre hareket etmesi önerilir.
Tanım: Oidipus kompleksi ya da Oidipus karmaşası, Sigmund Freud'un kurucusu olduğu psikanalitik teoriye göre karşı cinsteki ebeveyni sahiplenme ve kendi cinsinden ebeveyni saf dışı etme konusunda çocuğun beslediği duygu, düşünce, dürtü ve fantezilerin toplamıdır. Kelime olarak Oidipus kompleksi Sophokles'in meşhur “Oedipus Tragedyası"ndaki, annesiyle evlenen Oidipus'un dramından gelmektedir.
Mahfuz kitapları içinde beni en çok şaşırtan kitabı hiç kuşkusuz bu oldu. Otoriteler, yazarın bu kitabı 1948’de “Midak Sokağı” isimli kitabından önce bitirdiğini ancak yayımlamakta acele etmediğini söyler. Bunun nedenini Mahfuz’un “Midak Sokağı”na gelecek eleştirileri beklemesine yorarlar. Tepkiler olumlu gelince de yazar bu kitabı yayımlamaya cesaret eder. Yazarın romanları Kahire’deki sosyal yaşamla ilgili olsa da burada yazar Kamil Ru’ba’nın Oidipus kompleksi üzerinde durur.
Yine otoritelere göre Kamil karakteri Hüseyin Bedreddin adında gerçek birine dayanır. Zamanında çok zengin olan Hüseyin Bedreddin parasını uyuşturucuya harcayarak çarçur eder, neticede evsiz kalınca kahvehanelerde yatıp kalkmaya başlar. Sonunda da uyuşturucu bağımlılığı yüzünden hapishaneye girer. Annesiyle olan ilişkisinden dolayı Hüseyin Bedreddin ciddi sorunlar yaşar. Pek çok kadınla iyi ilişki içerisinde olsa da onlarla cinsel bir birliktelik yaşayamaz. Mahfuz’un kendisini eleştirmesi ve romanında bir model olarak kullanmasından dolayı Hüseyin Bedreddin Mahfuz’u ölümle tehdit eder. Romanın arka planında yatan tarihi gerçekler bunlar.
Konusu itibarıyla “Serap” tümüyle psikolojik bir roman olarak görülebilir. Olay örgüsü Kamil’in ekseninde dönse de Mahfuz, Mısır