İsimler ~ Florence Knapp
Bu yazı, kitabın çevirisine dair kişisel bir okur deneyimidir. Yazarın ve kitabın değeri tartışılmaz; tartışılan sadece çeviridir.
Merhaba sevgili kitapseverler, arka kapakta “sarsıcı ve bir o kadar da umut dolu” yazıyor. Belki öyledir, bilmiyorum. Ben çeviri hatalarından dolayı kitabı okumakta çok zorlandım.
“Cora da insanı tüketen bir gönül ilişkisinin sündükçe sünen, karmaşık bitiminden sonra hissedeceği gibi hissettiğini söylemiş.”
Bu cümleden sonra artık devam etmeme kararı aldım. Çeviride geçen o tabirle; sündükçe sündüm. Cümle devrikliğini geçtim.
Şimdi soruyorum: Aranızda iyi okurlar, çevirmenler, redaktörler var. Sünmek eylemi Türkçede ne demek? Bir kazağın yakası süner, bir lastik süner, bir kumaş çekile çekile süner.. Yani fiziksel bir durum. Peki bir ilişki süner mi? Bir insanın duygusu, bir ömrün trajedisi süner mi?
Zihnimde ister istemez lastiği kaçmış bir eşofman altı canlandı. Şaka değil, zihnim onu sündürdü Oysa anlatılmak istenen şey ; bir insanın yıllarca içinde sürüklenip gittiği, bir türlü bitiremediği, uzadıkça uzayan, yıpratan, tüketen bir ilişki.
Kaç kişi kalkıp da “bu ilişki sündükçe sündü” der? Orijinal metinde belki “dragged out” ya da “lost its shape” gibi bir ifade vardı. Belki form kaybetme hissini verebilmek için bilerek sünmek ile çevrilmiştir. Bilmiyorum.
Kitabın konusu çok güzel. Bir annenin oğluna koyduğu isimle hayatın nasıl değiştiğini anlatan, üç ayrı ihtimali aynı anda takip eden bu kurgunun yanı sıra muazzam da bir trajedi işleniyor. Tam benim seveceğim türden.
Ama bir roman, iyi bir çeviri bulamazsa okura ulaşamaz. Bu kitap da bana ulaşamadı. Okur olarak, bir kitabı alırken çevirisine de güvenmek isterim. Bir kez daha editörlerin ve çevirmenlerin ne kadar değerli olduklarını anlamış