Üç Devir'de Bir Adam
Ali Fethi OkyarYazar:
Ali Fethi Okyar
Tahmini Okuma Süresi:
17 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
606
Basım Tarihi:
1980
Yayınevi:
Tercüman Yayınları
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Osmanlı Devleti son döneminin tanıklarından birisi olan ve yaşanan olayların kalbinde yer alması hasebiyle önemi fazlaca bilinen bir şahsiyettir. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin karar alma mekanizması içindeki yeri değerini arttırmış ve benimsemiş olduğu değerleri yer ve mekan fark etmeksizin söyleme becerisi hem cemiyet içinde hem de cemiyet dışında takdir edilmiştir. Avrupa'yı görmüş olması düşünce dünyasını etkilmesi liberal olan düşüncesinin iyice yerleşmesine sebep olmuştur. İkinci Abdülhamid Han'ın hal edilmesinden sonra ki süreçte sabık hakanın yakınında yer alması dünya siyasi tarihi dehalarından birisi ile hasbihal içinde bulunması aklına gelen soruları sorması ve ulu hakanın sorularına verdiği cevaplar iki taraf içinde faydalı geçmiştir. İkinci Abdülhamid Han bilindiği üzere temkini elden bırakmayan yapıya sahip olması devlet yönetiminin en ince vukufiyetine idrak etmiş olması sebebiyle güven hissiyatının hemen oluşmauacağını bilmesinden kaynaklıyor olması Ali Fethi Okyar içinde geçerli idi. Ali Fethi bey, İkinci Abdülhamid Han tarafından sevilmiş ve güven duyulan birisi olduğunu göstermesi onun aklına takılan soruları sorması ve cevabını tatmin edici şekilde cevap alması olayların iç yüzünü birinci elden öğrenmesi de tarihe not düşülmesi için kıymetlidir. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yönetimi ele geçirmesinden sonra aldığı görevleri hakkıyla ifa etmesi devletin kurtuluşa ermesi konusunda kim yönetime gelirse gelsin insiyatif almak için mücadele ettiğini ve görevden kaçmayan bir yapısı olduğunu gösterir. Bu eser esasında Ali Fethi Bey'in kaleminden değil benimde her daim şüphe ile baktığım Cemal Kutay tarafından kitap haline getirilmiştir. Ali Fethi Bey'in kendi hatıratını okuduktan sonra bu eser okunabilir. Üç Devirde Bir Adam ismi ile çıkan bu eser
Yazar Hakkında
Ali Fethi OkyarYazar · 6 kitap
Devlet adamı ve Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurucusu. Pirlepe'de doğdu. İyi bir öğrenim gördü. Vatan Hürriyet Cemiyeti'nde Mustafa Kemal ile beraber çalıştı. 1908 da Paris'te ateşemiliter olan Fethi Bey, Trablusgarp Savaşı çıkınca Paris'ten ayrıldı, Afrika'da yapılan savaşlara katılmak üzere Trablusgarb'a geçti. 1913'de İttihat ve Terakki Genel Merkezi'ne üye seçilmiş ve Genel Sekreter olmuştur. Aynı yılın son aylarında Sofya'ya elçi olarak tayin edildi.
İzzet Paşanın kısa süren Sadrazamlığında Dahiliye Nazırı olarak görev alan Fethi Bey, Damat Ferit Paşa tarafından tutuklandı. Bütün muhaliflerini ortadan kaldırmak isteyen Damat Ferit, Fethi Bey'i Enver, Cemal ve Talat Paşaların kaçmalarına göz yummakla suçlandırmış ve Malta'ya sürgüne göndermiştir. Ancak tutuklanan İngilizler'le değiştirilmek suretiyle 1921 yılında Malta'dan kurtarıldı. Büyük Millet Meclisi tarafından Büyük Taarruzda Dahiliye Nazırı olarak seçilen Fethi Bey, Roma, Paris ve Londra'ya giderek; Yunanlıların Anadolu'dan çekilmelerini sağlayacak bir barış için çalışmıştır. Fethi Bey bu durumu, o sırada taarruz hazırlıklarını tamamlamak üzere bulunan Mustafa Kemal'e bir telgrafla birdirdi. Daha sonra da Ankara'ya döndü. Rauf Orbay'ın Başbakanlık görevinden ayrılması üzerine Başbakan seçildi (4 Ağustos 1923).
Cumhuriyetin ilanı sırasında yaşanan kabine buhranı üzerine Başbakanlıktan ayrıldı. Mustafa Kemal'in Cumhuriyetin ilanına karar verdiği sırada, O'nun yanında bulunmuş ve Mecliste takip edilecek çalışma şeklini beraberce tespit etmişlerdir. Fethi Bey, Cumhuriyetin ilanından sonra TBMM Başkanı seçildi. Terakkiperver Fırkanın kurulmasından sonra, Başbakanlıktan ayrılan İsmet İnönü'nün yerine tekrar başbakanlığı seçilen Fethi Okyar, Şubat 1925'te başlayan Şeyh Sait İsyanı sırasında Başbakanlıktan ayrıldı.
Büyükelçi olarak çalıştığı Paris'ten, 1930 yılında dinlenmek için yurda gelen Fethi Okyar'a Mustafa Kemal tarafından yeni bir parti kurması teklifi yapılması üzerine, Serbest Cumhuriyet Fırkası'nı kurdu. Fakat bu parti kapatıldı. Mustafa Kemal'in ölümünden sonra da çalışmalarına devam eden Fethi Okyar, 12 Mart 1941'de Adliye Vekaleti görevinden ayrılmış ve birkaç yıl sonra 7 Mayıs 1943'de ölmüştür.
