Korkudan korkanların, Nuruosmaniye toplantısında alınan kararları nasıl uyguladıklarını, Ermeni halkının kurban seçilmişliğinin bedelini ödemeye başlayışının acımasızca işleyişini, Osmanlı Jöntürkler’in korku, endişe ve hilelerini ele alan, ta Romanya’nın Köstence kentindeki Paramazlar’ın toplantısından da yararlanıp, onu bahane ederek tehcirin ilk provasının yapıldığı Zeytun’u merkez seçen, konuların çoğunun; ulusal ve uluslararası arşivlerle de örtüştüğü bir kurgu romandır ZEYTUN.
Bu kitap genel olarak 1915’te yaşananlaarı anlatsa da, genel anlamda soykırımın tasarı aşamasındaki niyetleri ve pratikte yapılacakları, yapılacakların önüne çekilecek setleri de anlatıyor. Velâkin bu setler yer yer devrilip, teorinin pratiğe uygulama aşamasında çatlak sesler getirse de, ecnebi milletlerden istenen destek gelmese de tehcirin ilk provası ZEYTUN’da başarıyla hayata geçirilip tamamlanıyor.
İttihatçılar ZEYTUN'dan çıkarılan dersler ışığında, ZEYTUN'un ardından ülke genelinde tehciri şiddetli bir şekilde uygulamaya sokuyorlar. Anlaşılan o ki, tehcirin ilk provası Nuruosmaniye toplantısıdır.
Abdullah Yılmaz
