Gördüm seni gümânsız her dil-berün yüzinde
Hakku’l-yakîn görene zann u gümân gerekmez
(Nesimi) Nesre çeviri: [(Ey sevgili!) Seni her güzelin yüzünde şüphesiz gördüm. Gerçeği şüpheye yer olmayacak biçimde görenin kuşkusu olmaz.] Beyîtte, Allah’ın Cemâl sıfatına atıfta bulunulmuş. Sevgiliyi her güzelin yüzünde müşâhede ettiğini söyleyen şair, bununla dünyevî güzellere bakıp onun arkasındaki Mutlak güzeli gördüğünü ima eder. Düşüncesinin kuşku ve şüpheye yer vermeyecek kadar gerçek olduğunun altını çizer. Yüz vahdetin simgesidir. Aşığın, sevgiliyi her güzelin yüzünde görebilmesi âlemlerin yaratılış sebebi olarak zikredilen bir rivâyete atfen söylenmiş izlenimi veriyor. Bu rivâyete göre Cenâb-ı Hak Cemâlini parlak bir cisimde görüp büyülenmiş, gördüğü güzelliği başka varlıklarda görmek için âlemleri ve varlıkları yaratmıştır. Bu nedenle, yaratılmış olan her varlıkta Mutlak Güzellik’ten bir ipucu, bir işâret vardır. Kaynaklarda Yunus Emre’ye ait olarak zikredilen Nazar eyle itüri bâzâr eyle götürı' Yaradılanı hoş gör yaradandan ötüri “ beytinin “Yaradılanı hoş gör yaradandan ötürü" şeklindeki ikinci mısraının da bu düşünceye işâret ettiği söylenebilir.
Gencay Zavotçu
Divan Şairlerinden Gazeller ,