Tehcir olaylarıyla ilgili bu yargılamalar tahlil edildiğinde önemli sonuçlara ulaşılmaktadır. 1915 tehcir uygulaması gibi kapsamlı bir yer değiştirme hareketinde usulsüzlüklerin olmaması mümkün değildir. Bu endişeyle Osmanlı hükümeti, sevkıyatın en az zararla gerçekleşmesi için yoğun önlemler almış, ardı ardına yayınlanan kararnamelerle uygulamanın güvenliğini sağlamaya çalışmıştır.
Reklam
Yozgat Ermenilerinin sevk ve iskanları daha önce de belirtildiği gibi Ağustos ayının ikinci yarısına kadar devam etmiştir. Bu süre içerisinde Yozgat Ermenilerinin sevki konusunda bazı iddialar ortaya atılmıştır. Boğazlıyan kaymakamlığına 15 Mayıs 1915 tarihinde tayin edilen Mehmet Kemal Bey vasıtası ile Ermenilerin bu kaza dahilinde katledildiğine dair şikayetler ortaya çıkmıştır. Bu şikayetlerin kaynağı ise gerçekte Kemal Bey'in Ermeni çeteleri ile yaptığı mücadeleden başka bir şey değildir.
Daha sonraki bölümlerde belirtileceği gibi, bütün amaçları yalnızca çeteleri ortadan kaldırmak olan Yozgat'taki mülki ve askeri yetkililer Ermeni ve İngiliz propagandalarının etkisi ve Damat Ferit hükümetinin İngilizlere yaranma politikasının bir sonucu olarak mahkum edildiler.
Tehcir kararının alındığı tarihte Yozgat'ta mutasarrıf bulunmadığı için Boğazlıyan kaymakamı Kemal Bey Yozgat Mutasarrıf Vekili olarak görev yapmakta idi. Kemal Bey gerek çetelerin saldırılarına karşı önlem almak ve gerekse tehcir kanununu uygulamakla yükümlü idi. Onun mülki sorumlu olarak çetelerle mücadelesi Ermeni ve İngiliz propagandasının başarılı bir sonucu olarak, sivil Ermenilerin katledildiği gibi asılsız bir noktaya getirildi.
Bu arada Doğu cephesinde büyük bir trajedi yaşanmakta idi. Sarıkamış harekatının başarısız olması üzerine bölgedeki Türk köyleri Ruslar tarafından desteklenen Ermeni çeteleri tarafından basılarak Müslümanlar katliama uğratılıyorlardı. Binlercesi katledildikten sonra bölgede yaşayan Müslümanlar canlarını kurtarmak amacıyla hicret etmeye mecbur oldular.
Reklam