Libido Nedir?
Libido, ilk defa Sigmoud Freud’un bir öğrencisi tarafından kullanılan bir kelimedir. Freud’a göre libido, yaşam içgüdüsü, enerjisidir. Çoğalmayı, üremeyi dolayısıyla cinsel dürtüleri teşvik eder. Türk Dil Kurumu’na göre libido ‘İnsanın davranışlarının temelini oluşturan cinsel içgüdü’dür.
Tıbbi literatürde libido, cinsel arzu olarak tanımlanır.
Birçoğumuz libido hakkında çok indirgemeci bir düşünceye sahip: cinsel yorumuyla sınırlı bir düşünce. Ancak psikanalizin babası olan Sigmund Freud bu terimi çok farklı bir şekilde ele aldı. Libido’yu şu anda bildiğimizden çok daha geniş anlamda konuştu.
Freud, libidoyu davranışlarımızı yönlendiren güdülerden veya içgüdülerden gelen enerji olarak tanımladı. Öyle ki, iki tip dürtü arasında ayrım yapmıştır: hayat dürtüsü ve ölüm dürtüsü.
Yaşam dürtüsü , duygu veya duygular ile ilgili olan güdüleri ifade eder. Bizi aşık olmaya ve başka insanlarla yeniden üretmeye ve bağlanmaya davet eden güdüler. Freud bunun “id” veya “ego” olarak tanımladığı şeyle ilişkilendirilebileceğini söyler. Bu iki terimi daha sonra açıklayacağım.
Öte yandan, ölüm dürtüsü var. Hayata karşı çıkar ve biraz yıpranmayı içerir. Burada aynı taş üzerinde bizi tökezlemeye davet eden tekrarlar buluruz. Mesela, bize zarar veren aynı tipteki insanlara aşık oluruz.
Freud’un kurduğu iki dürtü tipi “hayat dürtüsü” veya “Eros” ile “ölüm dürtüsü” ya da “Thanatos” olarak bilinir.
Libido ve Zevk
Her ne kadar libido ve cinsel zevki hemen birbiriyle ilişkilendirsek de, Freud için zevk daha da öteye gider. Mesela, susadıktan sonra su içtiğimizde zevk almıyor muyuz? Lezzetli bir tatlıyı tattığımızda zevk hissetmiyor muyuz? Peki ya kışın bir ateş ya da sobanın yanında ısındığımızda?
Freud için bu, libido’nun id, ego ve süperego olarak tanımladığı şeyde var