m
metingehkarî
0 üyeTakip
hebûna me tunebûna wan emetingehkarî
Toplantılara katılanlar, aslında bir Kürd isyanı hazırlığının olmadığını ancak Barzanî'nin Irak'a dönmesi, Asım Eren ve Kımıl şiiri olaylarından sonra bir Kürd Uyanışı'nın başladı- ğını anlamışlardır. Küçük bir uyanış bile rahatsız edici görül- düğünden, başlangıçta sert tedbirler düşünülmüş; daha sakin düşününce, yangına körükle gitmek yerine, konuyu kapatma eğilimine girilmiştir. Sonunda, Başbakan Adnan Menderes devreye girerek,
"Arkadaşlar, Müfettiş Bey'in anlattığı suçlar, idam gerektiren suçlardır. Bunların elli tanesini tutuklar, mahke- me karan ile idam ederiz."
diye açıklama yapması üzerine elli kişinin tutuklanmasına karar verilmiştir.18)
Tutuklanacak kişi sayısı, binlerden başlamış, üç yüze in- miş, sonunda sayının elli olması kararlaştırılmıştır. Kürd İs tiklâl Partisi üyesi olduğu iddia edilen ilk 50 kişi için, Genel- kurmay Askeri Mahkemesi'nden boş tevkif müzekkereleri (tutuklama emri) hazırlanıp operasyon görevlilerine verilmiş, özellikle İstanbul ve Ankara'daki Kürd öğrenciler yakın takibe alınmıştır.
2. 49'LAR DAVASI
A) 49'LAR DAVASI ÖNCESİNDE GENEL DURUMmetingehkarî
Musul'daki Şevvaf Olayı'ndan sonra, CHP Niğde Milletve- kili Asım Eren'in TBBM'ne verdiği ırkçı önerisi üzerine, 102 Kürd üniversite öğrencisinin, Nisan 1959'da çeşitli yetkilile- re çektiği telgraflar, (14-16) Temmuz 1959 Kerkük Olayları, Kürdçe Şiir Olayı, 13 Eylül 1959 günü Gazi Orman Çiftliği'n- de Kürd Gençleri ve aydınlarının yaptığı toplantı, toplantıdan sonra yapılan açıklama ve çeşitli yetkililere çekilen telgraflar gibi gelişmeler, hükümette panik yarattı. Hükümet, kısa adı MAH olan Milli Emniyet Hizmetleri Reisliğinden, öğrenci- lerin telgrafları sonrasında istenen raporlardan başka, yeni raporlar hazırlanmasını istemişti. MAH Başkanı Ziya Selışık, hazırladığı raporu, 31 Temmuz 1959 tarihinde İçişleri Bakanı Namık Gedik'e sunmuştu. 27 Mayıs Darbesi'nden sonra orta- ya çıkan bu raporda şöyle deniyordu:
"14 Temmuz 1958 darbesinden sonra Irak'a dönen Molla Musta- fa Barzani büyük törenlerle karşılandı. Barzani'nin devlet başkan- lanna uygulanan protokollerle karşılanması Türkiye'deki Kürtleri etkilemeye başladı. Üniversitelerde okuyan Kürt gençleri ve aydın- ları arasında uyaış başlamıştır. Bunun önüne geçmek gerekir. Bu nun için en az bin kişilik bir grubun tutuklanması, yok edilmesi gerekir. Bu şekilde bu sorun, kırk, elli yıl geri ahlabilir..." 67