Fakat insanlık hak ve hürriyetleri tanınmadan önce, dinciler ve kralcılar nasıl el ele vermişlerse, liberal fikirlerin yaşadığı devirde doğan kralcı ve klerikal partiler de müspet ve ileri fikirli partiler karşısında birbirini destekleyen irtica unsurları olmuşlardır.
Bilhassa içinde bulunduğumuz devirde masun olması lâzım gelenlerin yalnız insanlar sanılması yanlış bir görüş olur. İnsan hürdür, aynı zamanda masundur; masundur ama insanların toplu bulundukları teşekkül de, cemiyet de, devlet de masun olmalıdır.
Hürriyetin getirdiği haklar içinde, hürriyet ile masuniyeti beraber almak lâzımdır. İnsan, tek başına değil, yığın içinde hürdür ve insan yalnız hür değil, aynı zamanda masundur da...