İç geçirerek anlatacağım ben,
Nice yaşlar nice çağlar sonra bir yerde.
Bir ormanda yol ikiye ayrıldı ,
Ve ben gittim daha az geçilmişinden,
Bütün farkı yaratan bu oldu işte.
Robert Frost
Her şeye rağmen yaşıyordu ve yaşayacaktı. Ne olursa olsun hayat güzel bir şeydi. Eski saatler bakılması, iyileştirilmesi lazım gelen temiz yüzlü, iyi yürekli hastalardı ve kitaplar, iyi ciltlenince, birdenbire gençleşiyor, güzel giyinmiş kadınlara benziyorlardı.
Büyük bir okuyucu olan Molla Bey için kitap da kadın gibi bir şeydi; yani okunduktan sonra başından atılırdı.Yalnız, biri diğeri gibi rahatsız edici olmadığı için, - kitap unutulmaya razıdır,fakat kadın razı olmaz- bir köşede kendi kendine durmasında bir mahzur yoktu..
Susam ve Zambaklar
Bu kitap Ruskin’in 1864 yılının Aralık ayında Manchester’da iki farklı başlık altında yaptığı konuşmalarından derlenmiştir. Ruskin’in evrensel bir aydın olmayı başarmasındaki asıl sebep, zamanı ve sınırları aşan sağlam düşünceleridir.
Kitabın Adına Dair
Ruskin eserine “Susam ve Zambaklar” adını yani iki çiçek ismini vererek vahşetin ve savaşın değil; güzelliklerin, hep içinde yaşadığı ve takdir etmesini bildiği doğanın bütün yeniliklerin kapısını açacağını göstermek istemiştir. Susam, kralların hazinelerini açan sihirli bir sözcüktür; İngiliz toplumunun o susamı kullanarak yapacağı sağlıklı ekmeklere ihtiyacı vardır. Kraliçelerin bahçelerinde açan bir çiçek olan zambaksa sürekli bir ihtimam ve sevgi ister. Ruskin’in lügatinde susam kitabı çağrıştırmaktadır. Zambaklar ise kadınları sembolize eder.
Dil ve Üslup
Başarılı bir hatip olan Ruskin süslü söyleyişlerle kafa bulandırmayan anlaşılır, samimi bir dil kullanmış. Lirik olmaktan ziyade didaktik üslubuyla öne çıkan yazar, eserinde klasiklerden oldukça faydalanmıştır. Ruskin hayalinde hep daha aydınlık bir İngiltere düşlerken insanında tespit ettiği yanlışlar ve suçlar için acı çekmiş; bunlardan kendini sorumlu tutmuştur. Bu sebeple yazar evladının iyiliğini isteyen onu eğitirken azarlamaktan çekinmeyen bir baba olarak görülmelidir.
Eserin Türk ve Dünya Edebiyatındaki Yeri
Ruskin’den pek çok şair, filozof ve düşünür etkilenmiştir. Ona hayranlık duyanların başında Fransız yazar Marcel Proust gelmektedir. Susam ve Zambaklar’ı Fransızcaya çevirmiş; elli sekiz sayfalık ön sözüyle hem ona saygısını ifade etmiş hem de onu ve eseri ne kadar iyi anladığını göstermiştir. Bizde de değerli fikir adamı Cemil Meriç, küçük bir bölümünü Fransızcadan Türkçe’ye çevirerek Bu Ülke adlı eserine koymuştur.
İçerik
Ruskin