Baskalarindan gordukleri zulum ve icten ice kendilerini hor gormeleri Laz halk soylencelerinin, siirlerinin ve hatta masallarinin kaybolmasina yol acmis...
..Lazlarda Pagan inanisindan geriye sadece Yunancadan gelen Paraske( cuma) gunu haric Lazca gun adlari kalmis.Ornegin;
(Bja-şkha) Gunes gunu- pazar
(Tuta-şkha) Ay gunu- pazartesi
(Ça-çkha) Gokyuzu gunu- persembe
Sayfa 105
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Lazlarin ulusal kazanimlarini herseyden cok İslam yokediyor.Ulemalar Lazlari yeryuzunde sadece 300 yillik bir gecmise sahip olduklarina inandirmayi basarmis.Dahasi Lazlar, Lazistan sinirlari icerisindeki Hiristiyan yapilarinin da Megrellere ait olduklarina inanmaktalar.
Sayfa 104
Bu durumda geriye kadinlar ve cocuklar kaliyor....Ensaf Lazcayi kadinlardan sona cocuklar konusuyorlar.
Sayfa 103
Hopa'da Laz alfabesi olusturmaya calistigi icin Abdulhamid rejiminin baskisindan hayli muzdarip olmus Faik Efendi ile tanistim.Hapse gonderilmis, evi aranmis ve tum calismalari kitaplari yakilmis..Ote yandan rahati yerinde olan Hopali tuccar sinifi, anadillerine karsi tam bir kayitsizlik icinde..Ornegin herkes zengin Hopali Ali Pasa gibi Lazca konusabiliyor ancak onlar icin asil ovunc kaynagi oldukca iyi Turkce konusmak; Rusca bilgilerini burnu havada bir tavirla abartiyorlar ve ana dilleri olan Lazca ya karsi ilgisizliklerini ispat etmeye calisiyorlar.
Sayfa 102
Farkli halklarla kurulan sıkı iliskiler, para kazanma dusuncesi ve Turkiye' nin liman sehirlerine ve diger bolgelerine olan yogun goc, Lazlarin ulusal bilinclerinin tamamen kaybolmasina yol aciyor.
Lazlarin cogu ana dillerini kucumsuyor, ondan utaniyor ve cogu zaman bu dili bildiklerini kabul etmiyorlar.
Lazcanin en saf halde konusuldugu Arkabi' de( Arhavi'de) bile aylarin Lazcada nasil soylendigine dair soruma bir Laz soyle cevap verdi:"May, iyun, iyul,avgust.."(Rusca'da mayis,haziran,temmuz,agustos)"Lazca'daki sizin ana dilinizdeki karsiliklari nedir?" diye sozunu kestim.Bana " Hangi Lazca?" diye saskinlikla sordu.
" Mesela çxalva" diye aylari saymaya basladim.
"Eh bunlar cok eskide kaldi.Bunlari sadece kadinlar bilir!"
...Maddi durumu nispeten dha iyi olan Atinali Lazlarda ise durum oldukca vahim.Burada Lazca yok olmaya dogru emin adimlarla gidiyor..
Sayfa 101