"İnandıklarınızı hayatınızda mühim bir yere koymuyorsanız, o inandıklarınız size belli bir süre sonra yük olmaya başlar"
Gözün bakmaya değil görmeye, gönlün cefayı da sefayı da çekmeye, kulakların hakikati işitmeye talip olduğu o zamanlarda Türk hayatı başkadır, bambaşka. Bir kere eski zamanlarda kendine mahsus bir ahenk vardır. O ahenk, dikkat ve emekle işlenmiştir.
"O kimse, kan ve din birliğinin insanlık duygusuna kattığı hasbî muhabbet ve aşinalık ile karşıdan gelen, yanından geçen rastgele bir simaya comert bir yakınlıkla bakar ve 'selamün aleyküm' derdi. Mimarisi ne basit, esası ve örgüsü ne sağlam bir köprü... topun da tüfengin de yıkıp sarsamayacağı, gönülden gönüle atılan bir kement..." diye özetler Ayverdi bu asırlık geleneği.
"Yürü! Hür mâviliğin bittiği son hadde kadar!...
İnsan, âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar."
"Gelenek burada üç güzergâh belirler. Kalb-i selim (bir terbiye, düstur kazanma), akl-i selim (talim ederek bu terbiyeyi edeb haline getirme), zevk-i selim (daima bu edeble akıl yürütme, idrak sahibi olma ve bu idrakla bir şeyler ortaya koyma, üretme)."