Məsmə Əliyeva
@msmeliyeva
Görünür,mən düz yola gətirilməsi mümkün olmayan bir realistəm.
Şu anda okuduğu kitap
Schopenhauer’ə görə həyat bir “istəmək mexanizmi” üzərinə qurulub. Həyatı “istəmə dünyası” olaraq təsvir edir. Onun fikirlərinə görə varlığın özündə daha çoxa çatmaq cəhdi var.
“Hayattan beklentilerimiz,son ana kadar bizi kendimizle baş başa bırakmaz. Yeni yarışlara sürüklenmemize neden olur. Ait olmadığımız yarışlarda kayboluruz. Her şey kendimizi unutarak başlar”.
Schopenhaur’ə görə dünya bir tasarımdır. İnsan məhdud varlıqdır və dünya onun üçün qavraya bildiyi qədər mövcuddur. Bu fikirlərdə Descartes’in Schopenhauer üzərindəki təsirlərini görə bilirik. Descartes “düşünüyorum,öyleyse varım” deyərək kəskin bir şübhəciliyə işarət edirdi. Ətrafımızda gördüyümüz hər şey,algıladığımız kimi olmaya bilər. Bir yansımadan ibarətdir,bəlkə də. Bu nöqtədə bizim varlığımızı sübut edən tək şey,yanlış düşünsək belə,düşünməyimizdir. Kant’a görə Descartes haqlıdır;insanın düşünə bilməsi onun varlığını sübut edir. Ancaq kainatın boşluğunu və Tanrını düşünə bilmərik,ağlın sərhədləri var. Schopenhauerin də təsirlənmiş olduğu Kant’ın fenomenlərinə görə şəxs ətrafındakı şeyləri ağlında var olan segmentlərə əsasən qavraya bilər. Nəticə etibarilə,Schopenhaurə görə dünya bir tasarımdır və azad iradə yoxdur.Kozmik iradə var və o özü də niyə olduğunu bilmədən insan soyunun,yaşamın davam etməsini təmin etmək üçün çalışır. Bunu da sonsuz bir istəmə durumu vasitəsilə edir. İnsanlar daima nə isə istəyir, amma heç vaxt qane olmur. Hər zaman məmnuniyyətsizlik,boşluq hissi ilə savaşır. İstəmək,heçlikdən varlığa keçişdir. Məsələn,bizim varlığımız ata anamızın uşaq istəyinin nəticəsidir. Amma bu şüurlu bir istək,seçim deyil. Şüursuz bir istəkdir,çünki azad iradə yoxdur və bu sadəcə kozmik iradənin yaşamı davam etdirmə çabasıdır. “Seçimlerimizi ancak şimdi ürettiğimiz bir nedenle anlatabiliriz. Seçim
Schopenhauer - Mutlu Bir Hayat Olanaksızdır - İnsanın Başarabileceği En İyi Şey Kahramanca Bir HayatFırat Devecioğlu · Destek Yayınları · 2021702 okunma
Reklam
Kitab iki hissədən ibarətdir:birinci-qadınlar haqqında olan hissəsi yetərincə mizojinist fikirlərdən ibarətdir,sadəcə o dönəmdə qadınlara olan münasibəti öyrənmək baxımından oxunula bilər.
İkinci-“cinsel aşk” haqqında olan hissəni daha çox sevdim. Bu hissədə aşkın metafiziğini izah edir. Və qeyd edir ki,”anlaşılsın ki burada sadece gerçek aşkın kendisinden doğduğu doğrudan ve içgüdüsel olan cazibeden söz ediyoruz.Akıllı ve eğitimli bir kadının,bir erkekteki kafa ve anlayış gücüne saygı duyması ve bir erkeğin,inceden inceye düşünüp taşındıktan sonra evleneceği kızın kişiliğini ölçüp tartması ve ona bir değer atfetmesi bizim burdakı konumuzu ilgilendiren meseleler değildir.Bu tür şeyler evlilikte akla dayalı bir seçimi etkiler fakat bizim burda kendimize konu edindiğimiz tutkulu aşka söz geçiremezler”. Və Schopenhauer’ə görə cinsel aşk fərdin yox,növün yararı üçündür. Aşk deyə adlandırdığımız hiss düşünüb seçdiyimiz yox,birini ilk gördüyümüz andan öz-özünə yaranan bir hisdir.Bəs məhz o insanı seçməyimizdəki bilmədiyimiz səbəb nədir? Schopenhauerə görə cavab növün davamlılığıdır. Birini gördüyümüz anda içgüdümüz o insanla bizim sahib olacağımız uşağın növün davamlılığı üçün görünüş olaraq nə qədər uğurlu olacağını müəyyənləşdirir,buna əsasən birisinə aşiq oluruq. Eynilə heyvanlarda olan içgüdü kimi,amma biz heyvanlardan daha ağıllı varlıqlar olduğumuz üçün təbiət bizə bir yanılsama yaradır.Biz növün davamlılığı üçün çalışdığımızı bilmədən aşiq oluruq və düşünürük ki,bu sadəcə özümüz üçündür. Eyni zamanda düşünürük ki,evlənəcəyimiz insanın fiziki xüsusiyyətlərinə öz zövqlərimizə görə əhəmiyyət veririk,əslində isə gələcəkdə sahib olacağımız uşağın insan növünə uyğunluğu baxımından “qərar veririk”. Yəni aşk dediyimiz hiss tamamilə cinsellik və növün davamlılığı ilə
