Enver Paşa ve Abdülhamid
Enver Paşa şöyle demiştir Mersinli Cemal Paşa'ya:
Paşam, bütün ef'âlimin(eylemlerimin) hesabını vermeye hazırım. Biz Turan yapmak istedik,viran olduk. Bizim asıl mes'uliyetimiz, Sultan Hamid'i anlamamak ve Siyonizme alet olmaklığımızdır. Acıdır, fakat hakikat bu!
Sultan Abdülhamid'in cenazesi mahşeri bir kalabalığın katıldığı son cenazelerden biridir Osmanlı döneminde. Birader Sultan Reşad'ın emri üzerine padişahlara mahsus devlet töreniyle kaldırılan cenazesine katılanlardan biri de, Şehzade Vahdettin'dir.
Sonradan Filozof Rıza Tevfik, yazmış olduğu "Sultan Hamid'in Ruhundan İstimdad" başlıklı şiirinde geçen,
Tarihler adını andığı zaman
Sana hak verecek ey koca Sultan
Bizdik utanmadan İftira atan
Asrın en siyasi padişahına
Mesela kimseye, çocuklarına dahi "sen" diye hitap etmeyişi, kızı ve Fethi Okyar dahil pek çok kişinin dikkatini çekmiştir. Bugünkü hitap lâubaliliği karşısında ondan alacağımız derslerden birisi de bu "haddeden geçmiş nezaket" olmalıdır.