nazife
@naod0b
77 okur puanı
Aralık 2019 tarihinde katıldı
Gelgelelim burada bizi asıl ilgilendiren Sisyphos’tur. Onun
tekrar tekrar aşağı yuvarlanan kayayı sürekli tepeye taşıması,
Milner’a göre, Zenon’un paradokslarının üçüncüsünün edebi
modeli işlevini görmüştür: Verili bir X mesafesini hiçbir
zaman kat edemeyiz, çünkü bunu yapmak için önce bu
mesafenin yarısını kat etmemiz, onu kat etmek için de
çeyreğini kat etmemiz gerekir ve bu sonsuza kadar gider. Bir
hedef, bir kere ulaşıldıktan sonra, her zaman yeni baştan geri
kaçar. Bu paradoksta, psikanalizdeki dürtü kavramının
doğasını, daha doğrusu Lacan’ın dürtünün amacı ile hedefi
arasında yaptığı ayrımı görmüyor muyuz? Hedef nihai varış
yeridir, oysa amaç yapmak istediğimiz şey, yani yolun
kendisidir. Lacan’ın söylemek istediği, dürtünün gerçek
maksadının hedefi (tam olarak tatmin edilmek) değil, amacı
olduğudur: Dürtünün nihai amacı dürtü olarak kendini
yeniden üretmek, dairesel yoluna dönmek, hedefe gidip gelen
yolunu sürdürmektir. Asıl keyif kaynağı bu kapalı dairenin
tekrara dayalı hareketidir. Sisyphos’un paradoksu da burada
yatar: Hedefine bir kere ulaşınca, eyleminin asıl amacının
yolun kendisi olduğunu, bir inip bir çıkmak olduğunu kavrar.
Peki, iki eşit kütlenin zıt yönlerde hareket etmelerinden, belli
bir zaman miktarının yarısının bu zamanın iki katına eşit
olduğu sonucuna varan son Zenon paradoksunun libidinal
ekonomisi nasıldır?
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Ne zaman bir nesne küçültülmeye ve yok edilmeye çalışılsa libidinal etkisinin artması şeklindeki paradoksal deneyimle nerede karşılaşırız? Yahudi figürünün
Nazi söyleminde nasıl işlev gördüğünü ele alalım: Yahudiler ne kadar imha edilir, yok edilir, sayıları ne kadar azalırsa, adeta tehditleri gerçeklikteki azalmalarıyla orantılı olarak artıyormuşçasına geri kalanlar da o kadar tehlikeli hale gelir. Öznenin, artı/fazla keyfîni cisimleştiren korkunç nesneyle
kurduğu ilişkinin de numunelik bir örneğidir bu: Ona karşı ne kadar savaşırsak, üzerimizdeki gücü o kadar artar.
O ilk, en ünlü paradoksa dönelim; daha önce de belirtildiği
gibi, bu paradoks aslen İlyada’nın şu satırlarına göndermede
bulunur: “Bir rüyada olduğu gibi, takip eden kişi peşine
düştüğü kaçağı yakalamayı hiçbir zaman başaramaz, keza
kaçak da peşindeki kişiden hiçbir zaman tam manasıyla
kurtulamaz; işte Akhilleus da o gün Hektor’u yakalamayı
başaramadı, Hektor da ondan tam olarak kaçamadı.” Yani
burada, rüya görürken hepimizin yaşadığı özne-nesne
ilişkisiyle karşı karşıyayız: Nesneden hızlı olan özne ona
gittikçe yaklaşır, ama hiçbir zaman yakalayamaz –rüyada
kendisine sürekli yaklaşıldığı halde yine de sabit bir mesafeyi
koruyan nesnenin paradoksudur bu. Lacan meselenin
Akhilleus’un Hektor’u (ya da kaplumbağayı) geçemeyecek
olması değil –Hektor’dan hızlı olduğuna göre, onu kolayca
geride bırakabilir– daha çok onu yakalayamayacak olması
olduğunu vurgularken, nesnenin bu ulaşılmazlığının can alıcı
özelliğine hoş bir biçimde dikkat çekmiştir: Hektor her zaman
ya çok hızlı ya da çok yavaştır. Bununla Brecht’in Üç
Kuruşluk Opera’sındaki şu ünlü paradoks arasında açık bir
paralellik vardır: Şansın peşinden fazla ateşli koşma, zira onu
sollayabilirsin, o zaman da şans arkanda kalır. Burada
Akhilleus ve kaplumbağa vakasının libidinal ekonomisi netlik
kazanır: Söz konusu paradoks, özne ile arzusunun hiçbir
zaman yakalanamayacak olan nesne-nedeni arasındaki ilişkiyi
sahnelemektedir. Nesne-neden her zaman elden kaçırılır; tek
yapabileceğimiz onu bir daire içine almaktır. Kısacası,
Zenon’un bu paradoksunun topolojisi, onu elde etmek için ne yaparsak yapalım elimizden kaçan arzu nesnesinin paradoksal topolojisidir.
Sayfa 14