Nedim Buğra ÖĞÜT
@nedi
Doğayı, insanları, kendini sevmek için OKU.
Şu anda okuduğu kitaplar
C. Ebert’in Türkiye’ye geldiği, ülkede tiyatro ve opera işlerinin yoğunlaştığı 1930 ortaları, dünyada ilişkilerin son derece gerildiği, hareketli ve sıcak bir döneme rastlamaktadır. Çünkü tam İkinci Dünya Savaşı’nın eşiğinde dünyada müthiş bir silahlanma söz konusudur. İtalya’nın Kuzey Afrika’da kimyasal silâh ile kitlesel ölümlere
neden olduğu, Almanya’nın inanılmaz bir şekilde silahlandığı, Japonya’nın Mançurya’da katliamlar yaptığı bir dönemde, Türkiye Cumhuriyeti farklı alanlardaki mesaisine böyle bir süreçte devam etmiştir. İnkılâpların yerleştirilmeye çalışıldığı, iktisat, bayındırlık ve kültür işlerinin yoğun olduğu Türkiye, tüm mesaisini İzmit’te Kağıt Fabrikası, Malatya’da Bez ve İplik Fabrikası, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Konservatuar açılışı vs. ile geçirmiştir. Daha doğrusu bir anlamda yeni Türk Cumhuriyeti Atatürk’ün önderliğinde ispatlamış olduğu askeri başarısına, siyasal, ekonomik ve kültürel başarılarını da eklemek istemiştir.
Türkiye’de yapılan ilk tarih kongresine sadece Türk tarihçiler ve profesörler katılmış,
dolayısıyla kongre uluslararası bir niteliğe sahip olmamıştır. Ancak ilginçtir, ülkede yaşanan bu gelişmeler dünyada büyük bir ilgiyle takip edilmiş, başta Sovyet Rusyaolmak üzere İngiltere 538, Almanya, Fransa ve özellikle de Amerika tarafından her türlü bilgi alınarak çeşitli değerlendirmeler yapılmıştır. Kongrede Türklerin ne yaptıkları, Türkiye’nin nereye gittiği merak konusu olmuştur. Çünkü 1929 Dünya Ekonomik Buhranı sonrasında bütün dünya kötü günler geçirirken, yeni kurulan Türk Cumhuriyeti kendine özgü ekonomi politikasıyla hem bu krizden çok etkilenmemiş, Türk parası değer kazanmış, içe kapanarak ve hiç yardım almadan kendi şekerini, dokumasını üretir hale gelmiş hem de kendi kültürünü, müziğini, dilini ve tarihini gözden geçirmeye başlamıştır. Türkiye’de başlayan bu kültür hareketinin yönü ise en çok tartışılan ve merakla beklenen konu olmuştur.
Atarük ve Tarih
Kütüphanesindeki kitaplardan, onlara düştüğü
notlardan dünya tarihi, İslâm tarihi, özellikle de
Türk tarihi ile yakından ilgilendiğini
öğreniyoruz. Bu tutum aynı zamanda O’nun
tarihi bir bütün olarak ele aldığının kanıtıdır.
Daha da önemlisi Mosk’nun “Bir saatlik bir
okumanın gideremeyeceği üzüntü yoktur” sözünü
sık sık tekrarladığı söylenen Atatürk’e, tarih
ilmine olan ilgisi ve katkısından ötürü olsa gerek
19 Eylül 1923 günü İstanbul Üniversitesi
tarafından fahri Tarih Profesörlüğü verilmiştir.
Millet Mektepleri
Türkiye’de Millet Mektepleri’nin açılması
düşünüldüğü günlerde, okur yazar oranı hiç de iç
açıcı bir durumda değildi. Örneğin 1920’lerde
okuma yazma oranı %9-10 civarında idi. Bu
rakam 1940’larda ancak %30 civarına
ulaşabilmiştir. Atatürk bu acı tabloyu
değiştirebilmek için okuma yazma öğretmeyi
ulusal bir görev olarak benimsemiş ve olayı bir seferberlik şeklinde
başlatmıştır.