İLGİ DUYDUĞUNUZ ALANA GÖRE ÖNERİLER.
İlgili Alanlar: Psikoloji, mitoloji, botanik, felsefe, dil ve kökenleri, müzik, sanat tarihi, gastronomi, edebiyat.
1. PSİKOLOJİ
📚 Kitap
İnsanın Anlam Arayışı – Viktor E. Frankl (Toplama kampı deneyimlerinden doğan, varoluşçu psikoterapinin temel taşı.)
Hafifçe Bir Silkinsek? – Engin Geçtan (Türkiye’nin en değerli psikiyatristlerinden, insan ilişkileri ve çağın getirdiği yabancılaşma üzerine.)
Düşünme, Hızlı ve Yavaş – Daniel Kahneman (Zihnimizin kararları nasıl aldığını ve bilişsel yanılsamaları anlatan Nobel ödüllü başyapıt.)
🎬 Film
Shutter Island (Zindan Adası) – Yön: Martin Scorsese (Algı, travma ve savunma mekanizmaları üzerine kusursuz bir psikolojik gerilim.)
Memento (Akıl Defteri) – Yön: Christopher Nolan (Anterograd amnezi [yakın hafıza kaybı] ve kimlik inşasını ters kronolojiyle işleyen bir yapıt.)
Persona – Yön: Ingmar Bergman (İnsan ruhunun maskelerini [persona] ve kimlik çözülmesini anlatan sinema klasiği.)
🎙️ Podcast
Merdiven Altı Terapi – Deniz Dülgeroğlu
Anlam Arayışı – Umut Ateş
Hidden Brain – Shankar Vedantam (NPR) (İngilizce; insan davranışlarının arkasındaki bilinçaltı kalıpları inceliyor.)
📄 Makale / Akademik Eser
"Grup Psikolojisi ve Ego Analizi" – Sigmund Freud
"Kitlelerin Psikolojisi" – Gustave Le Bon (Kitle davranışlarını anlamak için temel metin.)
"The Magical Number Seven, Plus or Minus Two" – George A. Miller (İnsan hafızasının sınırlarını belirleyen, bilişsel psikolojinin en ünlü makalelerinden biri.)
Polialektik ve Metapolialektik Felsefe:
Polialektik ve Metapolialektik Felsefe: Varlığın İkili Dansını Tahlil Etmek
Cevat ORHAN
Giriş
Bu makale, felsefenin en temel sorularına ışık tutan, iki ana felsefi düşünce sisteminin sentezidir: Sonsuzluk ve Sonluluğun Polialektik Dansı ile Metapolialektik Felsefenin Manifestosu. Her iki felsefe de, evrenin ve bilincin gizemini çözmek için yola çıksa da, bunu farklı yaklaşımlarla yapar. Polialektik Dans felsefesi, sonsuzluk ve sonluluk gibi zıt görünen kavramların birbiriyle olan ilişkisini ve etkileşimini analiz ederken, Metapolialektik Manifesto ise bu zıtlıkların aslında tek bir bütünün parçaları olduğunu, ayrılmaz bir enformasyon ve akış döngüsü içinde var olduğunu savunur. Bu metin, her iki düşünce sisteminin de en güçlü argümanlarını bir araya getirerek, varoluşun karmaşık yapısına dair bütüncül bir anlayış sunmayı amaçlamaktadır.
I. Temeller: Mutlak Hiçlik'ten Sonsuzluğun Kaynağına
Her şey, varoluşun ötesindeki nihai kaynak olan Mutlak Hiçlik ile başladı. Bu kavram, her şeyin programının ve potansiyelinin bulunduğu o nihai "durum" veya "kaynak" olarak tanımlandı. Bu hiçliğin tüm potansiyelini barındıran Mutlak Sonsuzluk ise, varoluşun çok katmanlı yapısını anlamak için bir başlangıç noktası sundu.
Bu noktada, modern fizikteki bir kavram, felsefemizle çarpıcı bir paralellik kurar: Kuantum köpüğü. Fizikçi John Archibald Wheeler'ın teorisine göre, uzay-zamanın en küçük ölçeği olan Planck seviyesinde, boşluk bildiğimiz gibi pürüzsüz değildir; aksine, sanal parçacıkların ve enerji dalgalanmalarının sürekli olarak anlık varlık kazanıp kaybolduğu, adeta kaynayan bir köpük gibidir. Bu durum, varoluşun maddeden değil, enformasyondan ve potansiyelden doğduğu fikrini pekiştirir. Mutlak Hiçlik, her şeyin potansiyelini barındıran soyut bir ilke iken, kuantum köpüğü bu
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Hakikate Giden Yol, Hakikatin Bilimi:
Hakikate Giden Yol, Hakikatin Bilimi: Sonsuzluğun Felsefesi, Polialektik Bütünlük, Polialektik Bilim
Cevat ORHAN
Giriş: Durağanlıktan Dinamizme Bir Yolculuk
İnsanlık tarihi, hakikati arayışın bir hikayesidir. Bu arayış, çoğu zaman dogmalar, sınırlı benzetmeler ve tek boyutlu düşünce kalıpları tarafından kısıtlanmıştır. Geleneksel yaklaşımlar, evreni basit benzetmelerle açıklamaya çalışırken, varoluşun karmaşık ve derin doğasını göz ardı etmiştir.
"Polialektik" kelimesi, "poli" (çok) ve "diyalektik" (karşılıklı konuşma, zıtlıkların çatışması) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Geleneksel diyalektik iki zıt fikrin (tez ve antitez) bir senteze ulaşmasını hedeflerken, polialektik çok daha fazlasını ifade eder. Bu kavram, birden fazla diyalektik sürecin aynı anda ve iç içe işlediği karmaşık bir yapıyı tanımlar. Dolayısıyla, polialektik bir yaklaşım, tek bir doğruya ulaşmak yerine, birçok farklı bakış açısının ve zıtlığın bir arada var olduğu dinamik bir bütünlüğü anlamayı amaçlar.
Bu makale, hakikati durağan bir varış noktası olarak değil, sürekli bir yolculuk olarak ele alan bir felsefi sistemi sunmaktadır. Bu sistem, Sonsuzluğun Felsefesi, Polialektik Bütünlük ve Polialektik Bilim kavramları üzerine kuruludur. Evrenin dinamik, çok katmanlı ve zıtlıkları barındıran yapısını anlamak için yeni bir çerçeve sunarak, hakikate giden yolun, aynı zamanda hakikatin bilimi olduğunu ortaya koyar.
1. Sonsuzluğun Felsefesi: Nicelikten Öte Varoluşsal Bir Durum ve Mutlak Akış
Geleneksel düşünce, sonsuzluğu niceliksel bir büyüklük olarak, yani asla bitmeyen bir sayı dizisi gibi algılar. Oysa Sonsuzluğun Felsefesi, sonsuzluğu varoluşsal bir durum olarak tanımlar. Bu durum, varlığın ve yokluğun, bilincin ve bilinçsizliğin ötesinde, her şeyin potansiyelinin ve programının bulunduğu Mutlak
Agatha Christie novel-like movie recommendations
1. murder in the mansion– salute to agatha christie
1. knives out (2019)
A modern agatha christie narrative. The detective, who investigates the death of the rich writer, reveals family secrets one by one.
2nd clue (1985)
A murder game with strange characters gathered in a mansion and three different endings. One of the classics of black humor.
3. see how they run (2022)
Murder and detective parody set in the London theater world. aesthetic, light and fun.
Murder by Death (1976)
The peak of the parody. famous detective typings gather in a house, things quickly become absurd.
5. crooked house (2017)
After the poisoning of the wealthy old man, secrets are poured out among the family members. cold, classy and clear.
Murder on the 2nd holiday – blood in the sun, doubt on the sun lounger
6. death on the nile (2022)
A murder based on love and jealousy, which takes place on the luxury ship. Elegance and detective are intertwined.
`cübbeli ahmet hoca` olarak bilinen `ahmet mahmut ünlü`'nün “`deccal` `şu an hayatta. uzun boylu ve cüsseli`” şeklindeki ifadesi, islam `eskatolojisi` (`kıyametle ilgili inançlar`) bağlamında `deccal` figürüne dair yorumlarını yansıtan bir açıklamadır. bu ifade, özellikle `2023 yılında cnn türk`'te katıldığı bir programda yaptığı konuşmalardan biridir.
`deccal nedir? dini arka plan`
`deccal` (`mesih deccali`), islam `eskatolojisinde` kıyamet öncesinde ortaya çıkacağına inanılan, insanları dinden saptıran, `yalancı` ve `fitneci` bir `figürdür`. `:hristiyanlıktaki` “`antichrist`” (`mesih karşıtı`) ve `yahudilikteki` “`armilus`” kavramlarına benzer. “`deccal`” kelimesi, arapça “`decl`” kökünden gelir ve “`yalancı`, `aldatıcı`, `hilekâr`” anlamlarına sahiptir.
• `kur'an'da deccal`: kur'an-ı kerim'de “`deccal`” kelimesi doğrudan `geçmez`. ancak bazı alimler, `mü'min suresi 57. ayeti`ndeki `fitne` ve `sapkınlık` uyarısını veya `bakara suresi 256`'daki “`tağut`” kavramını `deccal`'le ilişkilendirir.
• `hadislerde deccal`: `deccal`'le ilgili bilgiler daha çok hadislerden gelir. sahih hadis kaynaklarında (`buhârî`, `müslim`, `tirmizî` vb.) `deccal`'in özellikleri, fitneleri ve kıyamet alametlerinden biri olduğu belirtilir. örneğin:
• `deccal'in sağ gözünün kör olduğu`, `alnında “kâfir” yazdığı `(`sadece müslümanların görebileceği`), `uzun boylu ve güçlü bir insan şeklinde görüneceği rivayet edilir.`
• `mekke ve medine`'ye giremeyeceği, `40 gün dünyada kalacağı`, `olağanüstü güçlerle` (`yağmur yağdırmak, ölüleri diriltmek gibi`) insanları kandıracağı anlatılır.
• `deccal`'in `şia` inancına göre `mehdi`, `sünni` inancına göre ise `hz. isa` tarafından `öldürüleceği` belirtilir.
`deccal`, islam'da hem bireysel bir şahıs hem de bir sistem veya ideoloji olarak yorumlanabilir.
absürt` / `suç` / `komedi`/ `eğlenceli film`
`Coen kardeşler tarzı``absürt/komedi / suç`
`Raising Arizona` (1987):
Absürt komedi unsurları ve renkli karakterlerle dolu, bir çocuğu kaçırma hikayesi üzerinden trajikomik olaylar anlatılır.Coen kardeşler
`Barton Fink` (1991):
Hollywood dünyasının absürtlüğünü ve yaratıcı sancıları konu alan bu yapım, kara mizah ve sürreal ögeler barındırır. Coen kardeşler
`O Brother, Where Art Thou?` (2000):
Homeros’un “Odysseia” eserinden esinlenen bu film, 1930’lar Amerika’sında geçen macera dolu, müzik ve komedi unsurlarını harmanlayan bir yolculuktur.Coen kardeşler
`Burn After Reading `(2008):
İstihbarat dünyasının saçmalıklarını hicveden bu kara komedi, karakterlerin tuhaflıkları ve absürt olaylarıyla dikkat çeker.coen biraderler
`The Ballad of Buster Scruggs` (2020)
Antoloji formatında sunulan bu film, her biri farklı bir batı öyküsünü anlatan altı bölüme ayrılıyor.Coen kardeşler
`The Hudsucker Proxy `(1994)
Film, genç ve masum bir iş adamının beklenmedik şekilde büyük bir şirketin CEO’su haline gelmesini konu alıyor. Amerikan iş dünyasına ve “düşükten yukarı” yükselmenin absürd yanlarına eğlenceli bir bakış sunuyor.
`guy ritchie tarzı ingiliz suç komedileri`
1. `snatch` (2000) – brad pitt'in konuşmasını anlamak zor, ama film müthiş! boks, elmas ve düzensiz suçlular…
2. `lock, stock and two smoking barrels `(1998) – bir poker masasında batıp, yanlış adamlarla karşılaşan dört arkadaş. bol aksiyon, bol kahkaha.
3. `the gentlemen` (2019) – matthew mcconaughey, ingiliz yeraltı dünyasında yükselmek için zekasını konuşturuyor.