Dönum noktasi, 1492 yılında İspanyolların, 15 yüzyıla kadar İber Yarımadası'nda yaratılan medeniyetin baş mimarları olan Müslüman ve Yahudileri İspanya'dan kovmalarıydı. İslam ve Yahudi tarihinin en parlak sayfaları İspanya'da gerçekleşmiştir ve bu medeniyetin mimarlığı olan Müslüman ve Yahudiler bilindiği gibi 1492'de İspanya'dan çıkarılmıştır bu noktada İspanyol Yahudileri ve Osmanlı imparatorluğu'na gelmiş ve bilhassa İstanbul'a ve balkan şehirlerine yerleşmişlerdir. Selanik?! İşte bu dönemde bir Yahudi şehri haline geldi ve nazilerin Yahudileri katlettiği 1944 yılına kadar da öyle kaldı.