• "Her şey ikilidir; her şey iki kutba sahiptir, her şeyin kendi zıt çifti vardır; benzeyen ve benzemeyen aynıdır; zıtların doğası bir, dereceleri farklıdır; uçlar buluşurlar; bütün hakikatler yarım hakikatlerdir; bütün paradokslar uzlaştırılabilir." - Kybalion
  • 4. Nispeten özgür akademik koşullarda çalışan bir sosyal bidimcinin, bir milliyetçi tarih yazımının farklı önermeleri arasında hiç tutarlılık olmadığını göstererek her milliyetçi (ve milliyetçi olmayan) söylem ve yapıyı hemen hemen çürütebileceği açıktır (örneğin, bir grubun çoktan var olduğu, ancak hâlâ yapılanmaya ihtiyaç duyduğunun; tarihin kendi sonlan ve anlamı olduğu, ancak bu sonlara ulaşmak amacıyla ‘bilinçli’ faillere ihtiyaç duyduğunun eşzamanlı tasdiki -paradokslar çoğaltılabilir). Ayrıca bu teşebbüsün gerekli olduğu da barizdir, çünkü politik söylemlerin yapıbozumu, akademik çalışmaların saflık tuzağına düşmesini engelleyen başlıca koruyu- J cularmdan biridir. Yine de, bu teşebbüsün, sosyal bilimciye aktörlerin söylemlerinin dinamikleri ve mantığını anlamanın bir yolunu sunmasıyla beraber, ne politik süreçte ne de kitle seferberliğinde gerçek bir etkisinin olmadığı kabul edilmelidir.
  • IV. Kutupluluk Prensibi :

    ” Her şey ikilidir ; her şey iki kutba sahiptir, her şeyin kendi zıt çifti vardır; benzeyen ve benzemeyen aynıdır; zıtların doğası bir, dereceleri farklıdır; uçlar buluşurlar; bütün hakikatler yarım hakikatlerdir; bütün paradokslar uzlaştırılabilir.”

    Bu prensip, her şeyde iki kutup ya da iki yön olduğunu, “zıtlar”ın gerçekte yalnızca aynı şeyin iki ucu olduğunu ve bu uçlar arasında o şeyin çeşitli derecelerinin var olduğunu açıklar.
    ” Kutupluluk sanatı “, Hermesçi üstatlar tarafından bilinen ve uygulanan ” zihinsel simya” nın bir aşamasıdır.
  • Grotesk kelimesini sık sık duyuyoruz. Peki grotesk nedir? Grotesk eserler denildiğinde ne denilmek isteniyor? Grotesk ne anlama geliyor? İşte grotesk hakkında bilmemiz gereken şeyler...
    Grotesk Kelime Kökeni


    Adım adım gidelim. Grotesk nedir? Grotesk, TDK'nın tanımına göre eskiçağ Roma yapılarında bulunan, insan, hayvan ve çiçek figürlerinin gülünç olacak bir şekilde bir araya gelmeleri biçimindeki abartılı süsleme tarzı. Mimarlık terimi olarak bu şekilde groteskin tanımını yapabiliriz.
    Tiyatro terimi olarak grotesk ne anlama geliyor? Kaba gülünçlüklerden ya da tuhaf şakalaşmalardan yararlanan karşıt görüntüleri ya da bir araya gelmeyecek durumları şaşırtıcı bir biçimde birleştiren, temelde ciddi olsa da görünüşte gülünç ve abartılı olan bir güldürü tarzı.

    GROTESKİN ARGODAKİ KARŞILIĞI

    Grotesk kelimesinin argodaki karşılığı ise 'karışık ve korkunç'. Köken olarak antik çağ mitlerine kadar gidiyor. Roma ve Yunan dönemindeki komedi ve dans ile ortaçağdaki eğlenceleri geleneksel hale getiren karnavalın özünde grotesk kelimesi yer alıyor.

    RÖNESANS DÖNEMİNDE GROTESK

    Rönesans dönemi groteskin tekrardan sanata kazandırıldığını bir dönemdi. Rönesansta sarmaşık desenlerle iç içe olan grotesk motifler yarı hayvan yarı insan yaratıklarla daha çok yeraltı kemerlerinin süslenmesinde kullanılıyordu.

    GROTESK İÇİN ANAHTAR KELİME

    Grotesk için anahtar kelime nedir? Grotesk denilince akla gelmesi gereken ilk kelime abartı. Çirkinin daha da çirkin, gülünçün daha da gülünç olması 'Grotesk nedir?' sorusuna verilebilecek en kısa özet denilebilir.

    GROTESK ESERLER

    Peki hangi eserlere grotesk eserler diyoruz? Normların dışında kalan, 'çirkin' denilebilecek, çirkin kategorisine dahil olabilecek nesneler aynı zamanda estetik olarak itici bir çekicilik de barındırabiliyorsa işte o eserler otomatik olarak 'grotesk eser' sınıfına giriyor. Bir esere grotesk eser diyebilmemiz için estetik olarak itici bir çekiciliğe sahip olması gerekiyor.

    BİR ARAYA GETİRİYOR

    Grotesk eserlerin bir diğer olmazsa olmazı da bir araya gelmeyecek şeyleri birleştirmesi. Tiyatroda trajediyle komedinin bir araya gelmesi 'grotesk nedir?'e uyuyor.

    GARGOYLE VE CHIMERA

    Grotesk, mimaride özellikle de Gotik mimaride önemli bir yer tutar. Gargoyle ve Chimera adlı eserler, groteskin gotik mimaride ilk akla gelen örnekleridir.


    GOTİK-KORKU EDEBİYATI VE GROTESK

    Grotesk, edebiyatta da kendine yer bulmuştur. Tıpkı mimaride olduğu gotik ya da korku edebiyatı denilen türde çokça grotesk eserler verilmektedir.

    AVANGART TİYATRODA GROTESK

    Groteskte çelişkiler büyük önem taşıyor. Bu yüzden grotesk, bağdaşmazlık, uzlaşmazlık vurgusu yapan oyunlarda tercih ediliyor. Toplumla uzlaşmazlık içinde olan romantik bireylerin ele alındığı oyunlarda sık sık karşımıza çıkar. Dışavurumcu tiyatroda özel bir anlatım aracı olarak önem kazanan grotesk, İtalyan grotesk tiyatrosunda avangart tiyatronun başlıca öğelerinden biri olmuş, paradokslar kuramının özünü oluşturmuştur.

    POPÜLER KÜLTÜRDE GROTESK

    Grotesk, popüler kültürde de karşımıza sıkça çıkmaktadır. ABD'li yazar Joyce Carol Oates'ın 'grotesk' öykülere yer verdiği 'Grotesk' adlı kitabını, The Cure solisti Robert Smith ya da Marilyn Manson'ın 'komiklik' sınırındaki 'korkunç' imajlarını da 'grotesk'e dahil edebiliriz.

    ~ Fr grotesque fantastik, ürpertici, çok çirkin ~ İt grottesca mağaramsı, eski Roma binalarının yeraltı dehlizleri gibi < İt grotta mağara, dehliz << Lat crypta dehliz, mahzen ~ EYun kryptē κρυπτη gizli, saklı, gömülü → kripton

    Tarihte En Eski Kaynak
    [ Özön, Türkçe-Yabancı Kelimeler Sözlüğü (1961) ]
    Önemli Not: Bu kaynak kayıtlara geçmiş ve bu kelimenin kullanıldığı yazılı ilk kaynaktır. Kullanımı daha öncesinde sözlü olarak veya günlük hayatta yaygın olabilir.

    Kelime Kökeni
    Fransızca grotesque "fantastik, ürpertici, çok çirkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca grottesca "mağaramsı, eski Roma binalarının yeraltı dehlizleri gibi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca grotta "mağara, dehliz" sözcüğünden türetilmiştir. İtalyanca sözcük Latince crypta "dehliz, mahzen" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca kryptē κρυπτη "gizli, saklı, gömülü" sözcüğünden alıntıdır. Daha fazla bilgi için kripton maddesine bakınız.

    Ek Açıklamalar
    Grotesk, Türkiye'ye 1902 dolayında geldiği kaydedilmiştir.
  • Senin paradoksların yüzünden matematikten iyi not alamadım dedi. Ne gibi paradokslar? Diye sordum. Oğlum Mustafa açıkladı: Öteki anneler, çocukları iyi karne getirmeyince, onlardan hesap soruyor, onları azarlıyorlarmış. Bense, bir diploma fabrikasında çalışan biri olarak, gerçek bilginin ve gerçek kültürün, okullarla ve üniversitelerle hiçbir bilgisi olmadığını anladığımı söylüyormuşum, bir insanın bir yığın diplomayla kara cahil kalabileceğini savunuyormuşum. Tanıdığım en bilgili ve en kültürlü insanlardan biri olan Abidin Dino'nun ortaokul diploması bile almadığını boyuna anlatıyormuşum. Buna benzer paradokslar yapıyormuşum...
  • Fransızların en Fransız’ı Napoléon Bonaparte, Fransız değildi. Rusların en Rus’u Stalin, Rus değildi ve Almanların en Alman’ı Hitler Avusturya’da doğmuştu. Margherita Sarfatti, Yahudi düşmanı Mussolini’nin en sevdiği kadın, Yahudi’ydi. Latin Amerikalı Marksistlerin en Marksisti olan José Carlos Mariâtegui Tanrıya tutkuyla inanırdı. Arjantin Ordusu, Che Guevara’yı, "Askerlik yaşamına hiçbir şekilde uygun değil,” diye nitelemişti.
    Brezilyalıların en çirkini olan Aleijadinho adındaki heykeltıraş, Brezilya’nın en güzel kadınlarım yaratmıştı. Dünyanın en ezilmiş halkı, Kuzey Amerikalı zenciler, cazı, müziklerin bu en özgürünü yarattılar. Şövalyelerin en serüvencisi olan Don Quijote ana rahmine bir hapishanenin dört duvarı arasında düşmüştü. Son bir paradoks olarak da Don Quijote en ünlü sözlerini hiçbir zaman söylememiş, “Köpekler havlıyor, Sancho. Atlarımıza eyer vurmanın zamanıdır,” dememişti.
    Eduardo Galeano
    Sayfa 136 - Can Sanat Yayınları 5. basım 2017
  • Tanrıyı kendinin dışında arama! Eckhart, vecd-ü temaşa neticesinde şöyle haykırır: Tanrım, benimle birlikte sevin, ki ben Tanrı oldum!