Puan vermedi
Mahya İblisi:
Osmanlı’nın III. Osman dönemi Kostantiniyye’sinde geçen, tarihle mistiği, hicvi ve vicdan sorgusunu harmanlayan eşsiz bir roman.
Kitap, aslında vicdanın ve insan olmanın romanı. Aylarca aranan Mahya İblisi nihayet bir gece Böcek Korkud tarafından ele geçirilmiş, zindana gönderilmiştir. Onun bıraktığı mahyalar ise, bir isyanın değil, bir uyanışın çağrısı:
“Kul olma, insan ol.”
Ancak bu gece diğer gecelere hiç benzemez Herkes kendi vicdanları ile yüzleşecektir: Geçmişin azılı hırsızı Böcek Korkud; Dalkavuk Sadık Çelebi; Matrakçı Müzeyyen adıyla bilinen Aynülhayat; cellad Bülbül Ferhad; Mesnetsiz İzzet; hatta dönemin padişahı III. Osman. Yer yer gülümsetirken çoğu yerde düşündürür hikâyeleri; çünkü hepsi, birer vicdan aynası.
Her karakter, yaşadığı alemin dışına çıkarak geçmişine bakar, hatalarını fark eder ve başkasının göremediği figürlerle karşılaşır. İşte bu gizli figürler, vicdanın kendisidir; karakterlerin hatalarını gösterir, onları uyarır ve içsel dönüşümlerine yol açar.
Mahya İblisi sadece tarihi bir roman değil; geçmişin İstanbul’unu ve o dönemin toplumsal çürümüşlüğünü gösterirken, aynı zamanda insan ruhunun derinliklerine yapılan bir yolculuktur. Okuyucu, Mahya İblisi’nin bıraktığı mahyalar aracılığıyla hem gülümser hem de kendine döner, hatalarını fark eder ve vicdanını uyandırır. Bu nedenle kitap, mistik, büyülü, eğlenceli ve bir o kadar da ders verici bir deneyim sunar.️
Kitabı uzun zamandır okumak istiyordum ama Ramazan ayına denk gelmesi benim için daha bir anlamlı oldu
Öyle bir kitap düşünün ki… Dalkavukların,şakşakçıların,taht peşinde koşanların uykusunu kaçırır.
Roman, İstanbul’un eski semtlerinden birinde başlıyor. Ramazan geldiğinde camilerin arasına asılan mahyalarda, alışıldık “Hoş geldin ya şehr-i Ramazan” ya da “İyilik yap, karşılık bekleme” gibi yazılar yerine tuhaf cümleler beliriyor. Bu yazılar ilk bakışta hayırlı gibi görünse de aslında anlamı bozulmuş, gizli bir şifre içeriyor. İnsanlar bunu fark ettikçe mahallede bir huzursuzluk başlıyor.
Mahya iblisi denilen varlık, bu yazılar aracılığıyla ortaya çıkıyor. İblis, insanların en zayıf taraflarını –korkularını, zaaflarını, kıskançlıklarını, öfkesini– kullanarak onların iç dünyalarını karıştırıyor.
Böcek Korkud, bu işin peşine düşerek mahyanın iblisini yakalamaya çalışıyor ve yakalıyor.Olaylar bundan sonra zuğur etmeye başlıyor. Zaman ilerledikçe kahramanlar hem şehrin geçmişiyle hem de kendi inançlarıyla yüzleşmek zorunda kalıyor. Çünkü mahya iblisi yalnızca dışarıda bir kötülük değil; insanların içindeki kötülüğü de açığa çıkaran bir güç.
Romanın ilerleyen bölümlerinde, iblisin yarattığı oyunlar giderek büyüyor.Ve insanların vicdanları hayalet doğurmaya başlıyor .Mahallede masum görünen kişiler bile gizli arzularıyla yüzleşince değişmeye başlıyor. Kahramanlar için en zor şey, iblisi alt etmekten çok içlerindeki karanlığı yenebilmeleri oluyor.
Mahya İblisini bir “korku hikâyesi”sanmıştım ama değil; inanç, zaaf ve insanın kendi içindeki iblisle mücadelesini anlatan bir roman. İstanbul’un geleneksel dokusu, ramazan geceleri, eski sokaklar ve dini semboller bu mücadeleye arka plan oluşturuyor
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
III.Osman Dönemi Kostantiniyye şehrine korsan provakatif mahyalar asan “Mahya İblisi” halkın aranan isimlerinden biridir.
Not: Ramazan aylarında camilerin minareleri arasına gerilen ışıklı yazı şeritlerine mahya denir.
Böcek Korkud tarafından yakalanan İblis gerçekten bir İblis mi yoksa insanların kulağına fısıldayarak gerçekleri haykıran bir rehber mi?
Böcek Korkud ki her dönemde var olan sembolik karakterlerden biridir.
Zorbalık yapan yeniçeriler yerine dürüst olanları gammazlayan,rüşvet yemeyen memura iftira atan,Padişahı eleştirenleri zindana gönderen hissiz bir adamın tekiydi.
Mesnetsiz İzzet: Kandırdığı insanların hayaletlerini gören vicdan mahkemesinin hiç bitmediği karakter.
Sadık Çelebi: Kibir illetinden kendini görmeyen biriyken insan olmanın arayışına giren bir adam haline gelir.
Aynülhayat: Fahişelik yaparak hayatını sürdüren ama bunun anlamsızlığını sorgulayan bir kadın karakter.Bulduğu ilk fırsatta yaşadığı hayatı terk ederek temiz bir sayfa açabilecek cesarete sahip.
Bülbül Ferhad: Hiçbir zaman cellat olmayı istemediği halde bu yola sürüklenmiş vicdan muhasebesi yakasını hiç bırakmamış bir karakter.
III.Osman: Hayatının büyük bir kısmını kafeste geçirerek tahtın şöhretinin lezzetlerinden faydalanmadığının farkına vararak buhran geçirmiştir.
Acı ama gerçekleri ona söyleyen hayali vakanivüse teslimiyeti de onun savunmasızlığını ve kederini ispatlar nitelikte.Masalsı bir anlatımla başlayan kitapta oldukça renkli kişilikler toplumun zengin yapısını gözler önüne seriyor.Hortlaklar,hayaletler,rüyalar,masallar,gerçekler bir arada.
Ancak bu kitapta yerli motifler oldukça fazlaydı.
Kitabın sonlarına doğru karakterlerin kendilerini ve yaşam tarzlarını sorgulamaları zaman zaman pişmanlıkları ve bunun sonucunda seçtikleri yollara yer verilmiştir. Kimisi temiz
Nilay Erik'in "Bir Yere Yolcu" adlı kitabı iki ana bölümden oluşuyor. "Yol" adını verdiği ilk bölümdeki öyküleri şunlardır:
Şeref Meselesi
Kızımız
İçim Oyuk Derdim Büyük
Ellerinde Kınalar
Sen Bir Kurşun Döktür
Mahya Işıkları
Kuşlar Kadınlar ve Düş-Üş-Ler
Yüksel'de Bir Siyah Martı
"Varış" adını verdiği ikinci bölümdeki öyküleri ise;
Bir Yere Yolcu
Güzide
Seni Unutma Zamanı
Yazarın kitaptaki tüm öykülerini keyifle ve severek okudum.Öykülerin konusu günlük hayattan alındığından okuyucular mutlaka kendi hayatlarından bir şeyler bulacaktır. Yazar öykülerinde sade, akıcı ve duru bir dil kullanmıştır. Öykü kahramanları çoğunlukla kadınlar olduğundan yola, yolculuğa çıkan değişen, dönüşen kadın karakterlerin yaşamlarına tanıklık edeceksiniz.
Kitapta yer alan " İçim Oyuk Derdim Büyük", "Sen Bir Kurşun Döktür" ve "Mahya Işıkları" adlı öyküler bir halk bilimci olarak ilgimi ve dikkatimi ayrıca çekti . Yazar özellikle bu öykülerinde kültürel belleği yoğun bir şekilde kullanılmıştır. Korkuluğun diğer adı olan "oyuk" İçim Oyuk Derdim Büyük adlı öyküde kültürel pratikleri açısından da işlemiştir. Sen Bir Kurşun Döktür adlı öykü "kurşun dökme" geleneğinin günümüzde kitle iletişim araçlarıyla bir diğer ifade ile akıllı telefonlarla nasıl yaşatıldığını göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Okur, Mahya Işıkları adlı öykü ile camilerin minareleri arasındaki "mahya"nın nasıl ışıl ışıl yandığını öğrenirken bir ramazan geleneği olan mahyayı, öykü kahramanı Selim usta ile tanıyacak, İstanbul'un mahyacıları, Mahya geleneği ve etrafında şekillenen usta çırak ilişkisi hakkında da fikir sahibi olabilecektir.
Her biri ile başka başka hayatlara kapı aralayan öykülerin ortak yanını,sıradan insanın anlam arayışları, varoluşsal sıkıntıları, çıkmazları, sonu kendilerine olan yolculukları
"Bu dünyadaki yolculuğumun nedeni anneme ve babama..." itfafıyla başlayan eser iki ana bölümden oluşuyor.
"Yol" bölümünde Şeref Meselesi,Kızımız, İçim Oyuk, Derdim Büyük, Ellerinde Kınalar, Sen Bir Kurşun Döktür, Mahya Işıkları, Kuşlar Kadınlar ve Düş-Üş-Ler, Yüksel'de Bir Siyah Martı olmak üzere sekiz öykü bulunuyor.
"Varış" bölümünde ise Bir Yere Yolcu, Güzide, Seni Unutma Zamanı isimlerinden oluşan üç öykü var.
Yol bölümü Ahmet Telli'den epigrafla başlıyor. Erkek bekleyen babanın çektirdikleri, ergen çıkmazı, miras kavgası, köyden kente göç, deli sevdası, yalnızlık, ölüm, kuşlar konularıyla hayatın içinden kesitler sunulmuş. Ellerinde Kınalar öküsü bana Ali Cabbar türküsünü hatırlattı.
"Sevdiği kız başkasına varmış
Dayanabilirsen dayan Ramazan"
Varış bölümünün öyküleri birbiriyle alâkalı kurulmuş. Kitaba ismini veren Bir Yere Yolcu öyküsünde günlük türünden faydalanılmış. Günlük türününün ilgi çekiciliği öyküye sirayet etmiş. Bu öykünün kahramanı Güzide'de bulabiliyoruz. Olaylara Güzide'nin gözünden bakıldığı Bir Yere Yolcu'ya Seni Unutma Zamanı öyküsüyle Sacit'le cevap verilmiş. Varış bölümünü tek bir öykü olarak da kabul edebiliriz.
Genellikle kahraman bakış açısı tercih edilen öykülerde akıcı dil göze çarpıyor.
Herkesin kendinden bir şeyler bulabileceği bir eser olmuş.
10/10
On bir ayın sultanı Ramazan ayını en derinde hissederek, oruç, sahur, iftar mahya, teravih namazı, kadir gecesi, bayram namazı gibi kavramları da şiirsel bir okumayla öğrenecekler yavrularımız. Ve bu güzel ayda paylaşmanın yardımlaşmanın da ne denli önemli olduğunu... Çizimlerine, anlatımına hayran olduğum bu güzel kitapla mutlaka tanışın.
