M S
@requeim88
Talat Paşa'nın anıları dense de daha çok Talat Paşa'nın savunması olmuş. 1919da kendisi ve diğer İttihat Terakki ileri gelenleri hakkında başlatılan soruşturma ve divanı harp yargılamasında ileri sürülen, genel başlık halinde; Balkan Savaşı neden kaybedildi? 1. Dünya savaşına neden katıldık? Ermeni terhciri neden yapıldı? suçlamalarına karşı somut savunmalar yapmaya çalışmış. Özellikle Ermeni tehcirinin haklılığıyla ilgili olarak Ermenilerin yaptığı katliamlarla ilgili önemli deliller bulunduran birincil kaynak olarak da değerlendirilebilir. Ittihat ve Terakki içindeki en önemli ve yakın tarihin en hassas konusu olan Ermeni meselesinin baş aktörlerinden olan Talat Paşa'nın kendisinden 1908 ila 1921 arası tarihi kısmen de olsa öğrenmiş oluyoruz.
Reklam
Kitabın 1936da yazılmış olmasına hayret ettim. Müthiş tasvirler, incelikli psikolojik tahliller ve vurucu ifadeler... Mithat Cemal bey sen nasıl bir eğitim aldın ki böyle nitelikli bir roman yazabildin! Ve neden bir roman daha yazmadın? Okurken başka kitabı varsa onu da alayım dedim ama maalesef tek romanı buymuş.
Roman baş karakter Adnan bey özelinde Istanbulun meşrutiyet (temmuz devrimi), büyük savaş ve mütareke dönemi olmak üzere 'üç istanbul'unu anlatıyor. Kitap sonlarına doğru cumhuriyetin kuruluşunu da eklersek 4 dönem var aslında. Ama Adnan bey bu dönem başlarken vefat ettiği için bu döneme sadece giriş yapılmış. İmparatorluğun çöküş döneminde toplumun nasıl yozlaştığının çarpıcı bir panoraması çizilmiş. Çok fazla yan karakter olsa da yazar özellikle siyasi iktidarın değişmesiyle her devrin adamı olan tipleri kitabına güzel yansıtmış. Genel olarak Osmanlı maliyesinin durumu, Abdülhamidin dönem içindeki istipdat tedbirleri, Talat paşaya duyulan büyük saygı ve edebiyatçılardan uzun uzun bahisler... Yazar anlatımın griftligine rağmen gerçek olay ve kişilerle hayal ürünü olay ve kişileri harmanlayarak dönem için neredeyse birinci elden kaynak niteliğinde bir kitap yazmış. Neredeyse diyoruz çünkü kitabın taraflılığından yazarın ittihatçı olduğunu anlayabiliyoruz. Yazarın ittihatçı olmasına karşın ittihatçılara da sert eleştiriler yönelttiğini görebiliyoruz. İktidarın ittihatçılara geçmesinden sonra yaşanan derin hayal kırıklığını bir asrı geçen bir zamanda canlı olarak okumak büyük şans. Beyoğlu 6. Dairenin isminin neden 6. Daire olduğunu bile bu kitapta öğrenmek o dönemin detaylarının anlatılması açısından da takdir edilecek bir yön. 10 bölümlük dizisini seneler önce izlemiştim. YouTubeda vardı ancak trt telif atıp kaldırtmış. Siyasi bir müdahale olabilir ama dizi
