Gündüz ışınları bana Kremlin'in gerçek yüzünü göstermişti. Gece solgun mum ışığında pek güzel görünen geçkin bir kadını sabah güneşinde seyreder gibiydim.
Çok kıymetli bir çalışma. 1846 yılında Sultan Abdülmecid'in Tanzimat Fermanı'nın sonuçlarını görmek için İstanbul'dan Varna'ya yaptığı seyahati anlatan bir eser. Konuyla ilgilenenlere tavsiye ederim. Düşük puan vermemin nedeni ise bu kıymetli araştırmanın dilinin iyi olmaması. Sanırım editörün elinden geçmemiş. Yazar çoğu yerde tekrara düşmüş. Anlattığı bir şeyi başka bir yerde yine bahsetmiş. Bu sebepten okuyuşu yavaşlatıyor.
Etıbba tarafından çiçek hastalığının önlenmesi hususunda ileri sürülen en önemli adım kız-erkek bütün çocukların aşılanması maddesiydi. Bunun ilk uygulaması Sultan Abdülmecid'in Rumeli seyahati sırasında gerçekleştirildi... Doktor Spitzer, Padişah'ın kendisinde de var olan çiçek hastalığına karşı halkının böyle basit bir tedaviyle korunacak olmasından dolayı son derece mutlu olduğunu belirtmektedir.