Sercan ÇELİK
@ruhibeynasil
Oğuz Atay, anlatılmak istenip bilinç dışına atılan olay ve olguları, hayatımızın her evresinde karşılaşıp “önemsiz” diye sohbetini etmeye bile gerek duymadığımız davranışları ve istekleri “asıl anlatılmak istenen” sıfatıyla karşımıza çıkardı. “Öyle demeyin doktor. Ben bugüne kadar hiçbir ıstırabımı bilinçaltına itmeyi başaramadım. Bu yüzden çok boş kaldı orası” (s. 334). Bunu yaparken de en çok ciddiye aldığımız; doğrularımızın, inançlarımızın, dostluklarımızın, aile kavramlarımızın, işlerimizin ve aşklarımızın altını ironi küreğiyle kazıp hepsini boşlukta bıraktı. Bazı kavramlar boşlukta duramadı, kazılan çukura düştü. Sonra onları yeniden istediği gibi anlamlandırarak çıkarmaya çalıştı. “İnsanın kendiyle hesaplaşma meselesini bizzat kendime uygulayarak bu meselenin ilk kurbanlarından oldum” (s. 335). Bunun için Hikmet Benol, içinde her şey olan bir ansiklopedi yazmak istedi. Bu ansiklopedide her şey olmalıydı; birini nasıl seveceğimiz, nasıl düşüneceğimiz, nasıl yaşayacağımız, hatta pijamalarımızı nasıl katlamamız gerektiği bile… Hiçbir teferruat göz ardı edilmemeliydi. “Büyük bir ansiklopedi olmalı: Yüzlerce ciltlik bir eser, uçsuz bucaksız bir kitap dizisi. Her şehirde, belirli merkezlerde bir bina, bu kitaplara ayrılmış sadece. O zaman kimse delirmezdi. Bir hareketi mi unuttun, ne kadar basit olursa olsun, bu kitabın içinde var. […] Milyonlarca insan bu işi yanlış öğrenmiştir. Her şey, her şey bulunmalı bu kitapta” (s. 324).
Her şey yeniden düzenlenmeliydi. Bu iş sadece ansiklopediyle halledilemezdi. Toplumsal yapılar ve algılar tekrar ele alınarak organize edilmeliydi. Ama çok da geriye gidilemezdi. Fransız İhtilali’nden başlamaya karar verdi, Hikmet. “Önce Fransız ihtilâlini yapacağız. Adamlarımın hepsi hazır. Yenileri de her an katılabilir. Bayraklar,
