sadun kurat
@sadunkurat
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
1609 yılında I. Ahmed'in ilan ettiği adaletname, o zamanki ağır anarşi durumunu yansıtır. Bu adaletnamede, Anadolu ve Rumeli'de bulunan beylerbeyi, sancak beyi ve kadılara şöyle denmektedir: Siz vilâyeti dolaşıp suçluları izleme göreviniz için değil, fakat yalnız kanûna aykırı olarak halktan para toplamak için devre çıkmaktasınız. Bu amaçla gereğinden fazla atlı ile bizzat yaptığınız bu "devir"ler sırasında şu yolsuzlukları yaptığınız duyurulmuştur: Birisi ağaçtan düşmüş olsa, siz buna bir katl süsü vererek o köye gidip yerleşiyor, sözde katili ortaya çıkartmak için köylüleri zincire vurmak veya dövmek suretiyle onlara kötü muamele yapıyor- sunuz. Öşr-i diyet adı altında yüzlerce altın veya guruş aldıktan başka, salgun adı altında köylüden ücretsiz at, katır, arpa, saman, odun, ot, koyun, kuzu, tavuk, yağ, bal vesair yiyecek topluyorsunuz. Hâs gelirlerinizi de ölçüsüz olarak voyvodalarınıza iltizama veriyorsunuz. Onlar da, çok sayıda atlı ile devre çıkıyor; hâslarınızdaki gelirleri defterde yazıldığı gibi kanûna göre almakla yetinmiyor, keyiflerince almaya çalışıyorlar. Onlar, suçlu araştırma bahanesiyle, sıradan köylerden başka, bağışıklığı olan pâdişah hâssı, evkaf ve emlâke dahi giriyorlar; her bir köyden, fazladan ayda otuz kırk altın istiyorlar. Padişah onlara hitapla, siz beyler ve voyvodalarınız, eşkiyanın hakkından gelecek yerde onlardan para alıp serbest bıraktığınız için yüz bulan eşkiya, gruplar halinde reâya üzerine düşmüştür. İşte bu gibi zulümler benim kulağıma kadar gelmiştir.
Adâletnâme şöyle devam etmektedir: Sizleri beylerbeyi ve sancak beyi tâ'yin etmekten, hâs vermekten amaç, devre çıkıp mal toplayıp memleketi harap etmeniz için değildir. Orada Şerîat ve kanun hükümlerini yerine getirmek ve hiç kimseye zulüm yaptır- mamak, ortaya çıkan ve düzeni
Şeri Hukuk ve Örfi HukukAlıntı
I. Bayezid devrinde (1389-1402) Toroslar'dan Tuna'ya kadar ilk Osmanlı merkezî imparatorluğu kuruldu. Osmanlı sultanı bu devirde dahi Arap kaynaklarında “Ucların hükümdarı” (Sâhibu'l- Ucât) sıfatıyla anılırsa da, o büyük bir İslâm imparatorluğunun sa- hibi olarak kanûn koyma ve idareyi teşkilâtlandırma sahasında ye- ni bir aşamayı temsil eder. Eski Osmanlı rivâyeti onun devrini, merkezi hazineyi takviye, yeni vergiler koyma, defter ve tahrir usullerinin uygulanması, kadılık kurumunda reform gibi birçok yeniliklerin uygulandığı bir devir olarak sunar. Böylece, Şerîatın çiğnenmiş olduğu iddia olunur. Bununla beraber, devrinde Mısır uleması tarafından büyük saygı ile kendisinden bahsedilen meşhur Osmanlı âlimi Mehemmed Fenârî, Şerîatın temsilcisi sıfatıyla onun zamanında devlet işlerinde nüfuz sahibi oldu. Keza, Câmi'u'l-Fu- sûleyn adlı eseri yüzyıllarca kullanılmış olan meşhur fıkıh âlimi ve ihtilalci Şeyh Bedreddin Mahmud aynı devirde yetişmiştir.
1416'da Şeyh Bedreddin ayaklanması, bir bakıma, merkezin gittikçe kuvvetlenen Sünnî ve devletçi karakterine karşı, askerî sınır uc eyâletlerinde ve göçer Türkmenler arasında kendini gösteren hoşnutsuzluğun bir sonucudur. Devletin bu hareketi ezmesi, Şerîatı temsil edenlerin idarede güç kazanmasını, hatta Bayezid devrinde uygulanmış bir kısım önlemlerin kaldırılması sonucun vermiştir. Bunu, evkaf ve emlâkin idaresinde, yerel bey ailelerin verilen ödünlerde tespit etmek mümkündür.