Ord. Prof. Dr. Ali Fuad Başgil’in, MEB’in okullarda okunmasını tavsiye ettiği 100 temel eserden biri olan ‘Gençlerle Başbaşa’ kitabında altını çizdiğim, benim için çok değerli olan görüş ve nasihatları...
...Fakat, alışkanlık yolu ile teşekkül eden kötü huyların esareti, boyunduruk altındaki öküzlerin esaretinden daha ağırdır. Yalancılık ilk yalandan, dalkavukluk ilk etek öpmeden, iradesizlik ilk zaaftan başlar ve tekrarlandıkça bu hareketler otomatikleşir ve nihayet mukavemeti güç ruhi bir eğilim ve hususiyet halini alır. Gerçi ilk günah, çok kere, günahların en büyüğü değildir; amma ilk adım olması itibariyle en mühimidir.
...Bir zamanda yalnız tek bir iş yap, yalnız bir ders, bir kitap, hatta bir fasıl üzerinde çalış. Tâ ki, dikkatin ve kuvvetin yayılıp zayıflamasın. Bir zamanda birden fazla iş yapayım diyen, hiçbirini tam ve temiz yapamaz. Dünyaca tanınmış olan büyük İslam mütefekkiri İmam-ı Gazali’ye “İhyâ-i Ulûm” adlı muazzam eserini nasıl bir çalışma ile vücuda getirdiğini sormuşlar: Bir zamanda yalnız bir fasıl, bir bahis, bir mesele üzerinde çalıştım, demiş.
...Devamlı ve ittiratlı çalış. Ve hergün aynı saatlerde mutlaka çalışmaya otur. Çalışmayı uzun fâsıla ile kesip terk etme. Hasta ve yorgun değilsen tatil aylarında bile yavaş ve az da olsa çalış. Tâ ki çalışma alışkanlığın körlenmesin ve tekrar çalışmaya koyulmak için zahmet çekmeyesin.
...Çok düşün. Ve bil ki, çalışmak mutlaka hareket etmek veya okumak, yazmak demek değildir. Düşünen bir insan, maden kuyularında kazma sallayan işçiden daha çok çalışıyordur.
...Dikkat et: Sözlerin ve yazıların kısa, açık ve manalı olsun.
...Gök kubbe altında yepyeni hiçbir fikir yoktur. En yeni fikir, eski bir fikrin yeni bir elbise giymişidir.
...Çok konuşma. Yerinde ve özlü konuş. Kıymet ve tesir çok sözde değil,