Ordu ilimizde bulunan tarihi yerleşim yerleri, kaya mezarları, kayaüstü resimleri ve yazıtları ile sivil mimari hakkında bilgi alabileceğimiz hoş bir eserdir.
Osmanlı zamanında Sivas’a bağlı olup Milas olarak anılan kasabanın merkezi Üçyol Mahallesi’ndeydi. Hükümet binası, kışla, cami ve hanların yaptırılmasından sonra Hamidiye olarak alın yerleşim yerinin adı 1908’de Mesudiye olarak değiştirilir. Erzincan depremi sırasında bazı tarihi yapılar yıkılırken 1933’de Ordu’ya bağlanır. Kitapta Üçyol, Topçam ve Yeşilce beldelerine bağlı 57 köy olduğundan bahsederken, İller İdaresi Genel Müdürlüğü verilerine göre 70 Mahallesi olduğu görülüyor. 1885’de kurulan Ordu Belediyesi’nin ilçesi olan Mesudiye’ye bağlı yerler zamanla değişip mahalleye dönüşmüştür. Tarım ve ormancılıkla geçinen halk, arpa, buğday, patates, elma, fındık, armut ve mısır yetiştirir.[1]
İlk Tunç Çağı (MÖ 3300-2000) ve Demir Çağı’nda (MÖ 1190-330) bu yana Mesudiye’de madenciliğin etkisi Mehmet Özsait’in yaptığı yüzey araştırmalarından ortaya koyulmuştur. Şemseddin Sami’nin Kamüs ül-Alam adlı eserindeki o zaman ki Hamidiye olan ilçede bakır, demir ve kurşun madenlerinin işletildiğini bizlere aktarılıyor. Khalybeslerin, Terme, Giresun ile Canik ve Giresun dağlarının olduğu bölgede yerleşikken buldukları demir-çelik kendi adlarıyla anılır.[2]
165 kilometrelik uzunluğuyla Doğu ve Orta Karadeniz arasında sınır oluşturan Melet Irmağı’ndan Romalı devlet adamı ve tarihçi Plinius 37 kitaplık Doğa Tarihi eserinin 6’ncı kitabında Melanthius/Melatios olarak değindiğini yazar. Tekke, Arpaalan, Sinanlı Değirmen, Çat, Maden, Büyük, Molla Hüseyin, İnce, Sap, Kanlı, Derealan, Kürksuyu, Ayıtlık, Karaalan, Şıh, Çağman, Şaphane, Çağlan, Çorak, Baldıran, Gödena, Asarcık, Alan, Kayapınar, Aydağ ve Alanyunt dereleri Melet ırmağına