sehrayyə
@sehrayya
oxuduqlarımı unutmamaq üçün 1000k qeyd dəftərimdir.
103 okur puanı
Ağustos 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Bütün ailə üzvlərimi sevə bilərdim olmadı: ona görə mən də hamını sevməməyi öyrəndim. Solğun gəncliyim özümlə, yüksək cəmiyyətlə mübarizədə keçdi, istehzadan qorxaraq duyğularımın ən gözəllərini qəlbimin dərinliklərində gizlətdim: bu hisslər oradaca öldü. Mən doğru danışırdım , inanmırdılar: aldatdım. Yüksək cəmiyyəti yaxşı tanıyandan və sirlərini öyrənəndən sonra həyat təcrübəsində məharətim artdı və yorulmadan əldə etməyə çalışdığım mənfəətlərdən başqalarının necə müftəcə istifadə etdiyini və heç bir hünərləri olmadığı halda xoşbəxt olduqlarını gördüm. Onda qəlbimdə ümidsizlik yarandı, bu, zorla müalicə edilən ümidsizlik deyil, mehribanlıq və xoş təbəssümlə pərdələnmiş soyuq, gücsüz bir ümidsizlik idi. Mənəvi cəhətdən şikəst oldum: könlümün yarısı buz bağlamışdı, o qurumuş, buxarlanmış, havaya qalxıb yox olmuşdu, onu kəsib atmışdım halbuki o biri yarısı tərpənir və hər kəsə xidmət etmək üçün yaşayırdı. Bunu isə kimsə sezməzdi, çünki onun məhv olmuş yarısından heç kəsin xəbəri yox idi. Lakin indi könlüm haqqındakı xatirələrimi oyatdınız və mən sizə onun lövhəsində yazılanları oxudum. Çoxları üçün, ümumiyyətlə, bütün yazılı daşlar gülünc görünür, mənə isə xüsusən onların altında gizlənənləri xatırladığım zaman bu heç də gülünc görünmür.
Və qarşısına çıxanı udan bu tamahkarlığı özümdə hiss edirəm, başqalarının əzab və sevincinə yalnız mənim ruhi qüvvəmə güc verən bir şey kimi baxıram. Özüm isə artıq ehtiras təsiri altında çılğınlıq etməyə qabil deyiləm. Şöhrətpərəstliyimi mühit əzibsə də, indi o. başqa şəkildə meydana çıxıb, çünki şöhrətpərəstlik hakimlik etmək arzusundan başqa bir şey deyil, an böyük zövqüm isə məni əhatə edənlərin hamısını iradəmə boyun əydirməkdir. Özünə qarşı başqasında məhəbbət, sədaqət və qorxu hissi oyatmaq hakimliyin ən birinci əlaməti və onun qalibiyyət təntənəsi deyil? Heç bir halal haqqın olmadığı halda, birinin əzab və sevincinə səbəb olmaq qürurumuz üçün ən şirin qida deyilmi? Bəs bəxtiyarlıq nə deməkdir? Bu, gözütox məğrurluqdur. Özümü dünyada hamıdan yaxşı, qüdrətli hesab etsəydim, bəxtiyar olardım; əgər hamı məni sevsəydi, qəlbimdə intəhasız sevgi çeşməsi tapardım. Yamanlıq yamanlıq doğurur. İlk iztirab özgəyə əzab vermək zövqü haqqında fikir doğurur; yamanlıq etmək arzusu doğmamış yamanlıq ideyası insanın başına girə bilməz. Kim isə deyib ki, ideyalar orqanik məxluqdur; onların doğuluşu onlara müəyyən şəkil verir, bu şəkil isə hərəkətdir. Başında ən çox ideya yaranan adam başqalarından daha çox fəaliyyət göstərir; buna görə qüdrətli adam oturaq həyat keçirəndə və təvazökar əxlaqla yaşayanda qəflətən yıxılıb öldüyü kimi məmurluq stoluna bağlanmış dahi ya ölməli, ya da dəli olmalıdır.
Ehtiraslar ibtidai inkişaf dövrü keçirən ideyalardan başqa bir şey deyil, onlar qəlbin gəncliyinə aid məsələlərdir. Bütün ömrünü ehtirasların təsiri altında həyəcanlanmaq fikrində olanlar axmaqdırlar, bir çox lalaxan çaylar öz məcrasını gurultulu şəlalələrdən götürür, ancaq bunların heç biri dənizə çatana qədər qıjıltı ilə axıb köpüklənmir. Lakin bu sakitlik çox vaxt gizli olsa da, böyük
Mehriban doktor, - dedim, burasını bilməlisiniz ki, axmaqlar olmasaydı, dünyada yaşayış çox sıxıntılı keçərdi... Baxın, biz iki ağıllı adamıq, bilirik ki, hər bir məsələ haqqında nə qədər istəsən, mübahisə etmək olar, ona görə də mübahisəyə girişmirik; bir-birimizin az qala bütün qiymətli fikirlərini bilirik. Bir söz bizim üçün əsl tarixdir; hər bir hissimizin kökünü üç qat pərdə arxasından görürük. Qüssəli şey bizə gülünc gəlir, gülünc şey bizi kədərləndirir, doğrusunu desək, ümumiyyətlə, biz özümüzdən başqa hər şeyə bəs qədər laqeydik. Beləliklə, bizim aramızda hissi rabitə və fikir mübadiləsi ola bilməz. Bir-birimiz haqqında bilmək istədiklərimizin hamısını bilir, bundan da artığına vaqif olmaq istəmirik. Bircə yol qalıb: o da yenilikləri nağıl etməkdir. Mənə yeniliklərdən danışın.
Bütün həyatım ancaq qəlbimlə məntiqim arasındakı bir sıra kədərli və uğursuz ziddiyyətlərdən ibarət olub. Coşqun adamın yanımda olması məni şiddətli soyuq kimi üşüdür və zənnimcə, hansısa qaradinməzlə sıx əlaqədə olsaydım, əsl xəyalpərəstə çevrilərdim. Bunu da etiraf edirəm ki, qəlbimdə o anda xoşa gəlməyən, lakin tanış bir duyğu oyandı: bu, həsəd hissi idi, cəsarətlə ona görə "həsəd" deyirəm ki, özümə hər şeyi etiraf etməyə alışmışam.
O, həyatın bütün təsadüfləri üçün hazır və bəzəkli cümlələrlə danışan adamlardandır. Belələrinə sadə gözəlliklər təsir etmir, bunlar fövqəladə hisslərə, yüksək ehtiraslara və müstəsna əzablara təkəbbürlə pərdə çəkirlər. Başqasına güclü təsir bağışlamaq onlara ləzzət verir, əyalətin romantik qadınları onları yamanca bəyənirlər. Qocalıqda onlar ya dinc mülkədar, ya da əyyaş olurlar bəzən həm mülkədar, həm də əyyaş olurlar. Onların ruhunda əksərən yaxşı xüsusiyyətlər çox olduğu halda, bir qara qəpiklik poetik dünyagörüşləri olmur