Dahası bunu öylesi güçlü dingin ve güven dolu bir tavırla yapar ki ona hem şaşmamak hem de inanmamak elde değildir tıpkı Atatürk gerçeğine şaştığımz ölçüde inanmamızın mümkün olmadığı gibi Feride bir idealdir ama Atatürk gerçektir ve romancı bu bağımsız ruhun karakterini çok sevimli bir biçimde yakalamıştır Çalıkuşu romanı bir ülkenin ve bir halkın yeniden ve nasıl doğduğunu bunun nesine borçlu olduğunu dosdoğru apaçık bir sezgi ile betimleyenerek ortaya koyabilen yazarın ideali ve yine onun dosdoğru apaçık dayandığı yurt gerçeğinin ta kendisidir