Fadime, kızının aileden kopmasından dolayı annesinin suçlandığını teyit etmişti. Bu oldukça doğal, çünkü yalnızca Kürt toplumunda değil diğer bir çok kültürde de çocukların davranışlarının sorumluluğunu - özellikle de kızlarınkini - esas olarak anneler taşır. Ama bu vaka da sorumluluğun nerede yattığı bellidir, çünkü ailenin namusu kadınlarla somutlaşır. Ailesinin gözünde, Fadime çizgiyi çok fazla aşmıştı: Bu annesinin hatası olmalıydı.
Bildiğimiz gibi namusun belirleyici bazı özellikleri vardır: Namus bireysel değil kolektif bir mülkiyettir; net olarak tanımlanmış davranışlar namusun lekelenme şube ya da temizlenmesine neden olabilir; aile namusun başı ve sonu gerçek ya da itibar olarak kadınlarına cinsel mülkiyetidir; ve son kertede namus yalnızca kadının ortadan kalkmasıyla yenilenebilir - bu da, kadının öldürülmesi demektir; bir namus cinayeti, izleyen grubun alkışlaması ya da en azından desteği olması koşuluna bağlıdır.
Bunun temel nedeni, namus cinayetinin toplumsal bir faydası olması; esas olarak kendini savunma ve hayatta kalma ile ilgili bir mesele. "Bunun biz cinayet olduğunu düşünmüyoruz," diyor yirmi iki yaşındaki bir Ürdünlü erkek ve annesi ile kız kardeşi de onaylayarak başlarını sallıyor. "Parmağınızı kesmek gibi bir şey." Bir erkekle yakaladığı kız kardeşini öldürmüş. Bedelini, dört ay hapiste yatarak ödemiş. Benzer koşullarda kızını öldürüp iki ay hapis yatan bir baba, "Namus benim için kendi kanımdan ve canımdan daha değerli," dedi.
Turkiye' nin doğusundan gelen Norveçli bir Kürt bana, memleketinde bir kadın için "İstanbul' a gitti" denmesinin "öldürüldü" ile aynı anlamı taşıdığını söyledi. Herkes bunu bilirdi.
Tüm dünyadaki namus cinayetlerinin meydana geliş sıklığı hakkında ne biliyoruz? BM in tahminine göre, her yıl namus cinayetlerinde beş bin kişi ölüyor ama burada kullanılan ölçütler net değil. "Tutku cinayeti" ya da "Kıskançlık cinayeti" vakaları da bu rakama katılmış olabilir.
.......
Bazı tahminlere göre kadın cinayetlerinin sayısı yılda beş binin üzerine çıkıyor. Tüm dünyada namus cinayetlerinde ölen erkeklerin sayısını bulmak için herhangi bir girişimde bulunulduğunu görmedim.