*ZERDALİ DİKENİ Centaurea solstitialis (Asteraceae)*
Yaprak ve gövde başta olmak üzere bitkinin tüm organları zehirlidir. Bitki özellikle atlar için toksik etkiye sahiptir, atlarda çiğneme hastalığı (Nigropallidal encephalomalacia) hastalığına neden olur. Sorumlu toksin şimdiye kadar tespit edilememiş olmakla birlikte, bitkiyi yiyen atlarda, nigro-pallidal dejenerasyona bağlı parkinsonizm görülmüştür. Bitki seskiterpen laktonlar solstitialin A, 13-0-asetilsolstitialin A, sinaropikrin ve şimdiye kadar bilinmeyen 3-O-asetilsolstitialin A, içerir ve bunların fare deneylerinde toksik olduğu kanıtlanmış olup, atların beynindeki nörodejeneratif değişikliklere neden olmasından bu bileşiklerin sorumlu olduğu düşünülmektedir. Zehirlenme belirtisi olarak koordinasyon bozukluğu, sendeleme ve ölümler görülür.
Sayfa 76 - Arif R., Küpeli E., Ergun F. 2004; Cheng CHK., Costall B., Hamburger M., Hostettmann K., Naylor RJ., Wang Y., Jenner P. 1992; Wang Y., Hamburger M., Cheng CHK., Costal B., Naylor RJ., Jenner P., Hostettmann K. 1991; Libonow H., Libenow K., 1993; Cordy DR.