Abdülhamîd rejimi hakkında doğru bir yargıya varabilmek için, olanlara akılcı bir açıdan bakmak gerekir. Bu açıdan bakıldığında, idaresinin ne kadar iyi olduğu görülecektir. Çünkü Abdülhamîd, parçalanan devletin yeni baştan organize edilmesi için çalışıyordu.
Kelimenin bütün manâsıyla afîf idi, yani, kimsenin ırzına ve kesesine göz diktiği görülmemiştir. Hayat-ı tesmiyesinde yorulmaz denilecek kadar çalışkan, hayat-ı husûsiyyesinde nümûne-i imtisâl olacak derecede perhizkârdı.