Çoğrafyanın Kaderi: İngiliz Dış PolitikasıOrtadoğu
Puan vermedi
Çoğrafyanın Kaderi: İngiliz Dış Politikası
༄ ༄ ༄
Yer altı değerli madenleri çıkartma, işletme, her türlü alanda kullanıp; temel ihtiyaçlar olan ulaşım ve günlük tüketim alanlarında bunun pazar alanı geliştirmek bir keşif ve güçtür. Devlet ve toplum birlikteliği halinde hammadde, üretim ve pazarlama keşif ve gücünü İspanya ve Portekiz kıvılcımıyla Avrupa devletlerini saran asıl söz sahibi haline gel İngiltere ve Fransa olmuştur. Altın ve değerli madenleri biriktirme olan merkantilizme anlayışının asırlarca süren ve hükmeden İngiltere ve Fransa, sömürgelerinin ekonomik, hızlı ve güvenliğinin sağlanması kilit noktası ‘Ortadoğu’ güzergahı olmuştur. Afrika ve Uzak Doğu kaynaklarının Avrupa’ya taşınması hususu İngiltere ve Fransa’nın siyasi, askeri tüm gücünü seferber etmeye neden oldu. Ortadoğu transit yolunun meşru sahibi Osmanlı olmasına rağmen gayri meşru dayatmalarla İngiltere ve Fransa huzur ve güven bozucu oldular. Doğuda Basra Körfezi, batıda Kızıldeniz, güneyde Aden Körfezi ve güneydoğuda Hint Okyanusu ‘Arap Koridor’un transit ticaret yolunun stratejik varlığıdır. 1600’de İngilizlerin kurduğu Doğu Hindistan Kumpanyası sömürge mallarının Osmanlı varlığı üzerinden 1699’da Karlofça Antlaşmasındaki siyasi üstünlükle devam eder. Hint deniz kıyılarından Hürmüz ve Basra’daki Portekizlerin etkin hakimiyeti Osmanlı ile Babür devletini ortak hareket ve birleşme siyasetine sebep oldu. Ancak her iki Müslüman devletinin ortak hareket etmeyip birleşmemesi bölgede Portekiz daha sonra İngiltere’nin daha da güçlenmesine sebep oldu. Yedi Yıl Savaşları’yla (1756-1763) İngiltere’nin Portekiz’i yenmesiyle Babür Şahlığı üzerinde baskısı artmış ve 1803’te ise Delhi’ye girerek siyasi idareyi fiilen almıştır. İngiltere’nin Hindistan’da kurduğu Doğu Hindistan Şirketi,