seldasemra ARAS
@umay
.... raporlarda geçen olumsuz ifadeleri " isyan yoktu, devlet on binlerce Kürt' ü katletti" söylemine teyelleyerek yeni bir tarih inşasına soyunmak, Alevileri ve Kürtleri azınlık statüsüne sokma arayışlarının ifadesi olsa gerektir.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Cumhuriyet'in istediği düzeni Dersim'de kuramamasında en büyük engel rüesa( aşiret reisleri)idi. Özellikle deruni Dersim mıntıkası bu açıdan kritikti. Devlet, Tanzimat'tan sonra bölgenin yol, köprü, eğitim işleri için çok uğraşmıştır; fakat rüesa engelini aşamamıştır. Nitekim 1875 ' te Mazkirt kaymakamı Gülabi Bay, yol yapım kararını uygulamaya kalktığı için öldürülmüştür.
1928'den beri Cumhuriyet kadroları aşiretleri ovaya indirmek için çaba sarf etmiştir. Dersimlilerin de bu yönde eğilimleri vardır. 198 aileye Elazığ' da toprak verilir. Terk edilmiş araziyi kullanan mütegallibe( zorba ayaktakımı derebeyi) durumdan rahatsız olur. " Topraklarımız Kürtleşiyor" yaygarasını koparırlar. Olumsuz propangandaları, devlet nezdinde bir netice vermez, bu sefer aşiret reisleri üzerinde "Devlet sizi ortadan kaldıracak, onun için ovaya indirir" yalanları dolaşıma sokulur. Bunlar tesirli olur. Halbuki devletin meselesi bütün Dersim' e, Manisa vilayeti gibi hakim olabilmek tir.
Yüksek dağlar, ormanlar, mağaralar, dik yamaçların etrafını saran akarsular Dersim' i tür kayıt dışılığa itmiştir. Tarım imkanının kısıtlılığı, dağınık ve küçük köyler, pazarlarla buluşmayan sarp bir coğrafya sosyal yapıyı etkileyen önemli niteliklerdir. Özellikle bölgenin iç kesimlerine gidildikçe aratan yükselti, farklı inanç dokularının ve aşiret yapılarının korunduğu bir coğrafya inkanını sunmaktır.
