Hayatımı yeniden yaşayabilseydim eğer;Hastayken yatağa girer dinlenirdim.Ben olmadığım zaman her şeykötüye gidecek diye düşünmezdim..Gül şeklindeki pembe mumu saklamaz yakardım..Daha az konuşur, ama daha çok dinlerdim..Yerler kirlense, masa örtüm lekelense bile daha çok arkadaşımı akşam yemeğine davet ederdim..Oturma odasında TV seyrederken, patlamış mısır yer. Yerler leke olacak diye korkmazdım.. Bana gençliğini anlatmaya çalışan dedeme daha çok vakit ayırırdım.. Kocamın sorumluluklarını daha çok paylaşırdım..Saçım bozulmasın diye, arabanın camının açılmasını önlemezdim..Eteğimin lekelenmesine aldırmadan çimlere otururdum..TV seyrederken daha az, hayata bakarken daha çok ağlar ve gülerdim.. Ömür boyu garantilidir denilen hiçbir şeyi satın almazdım..Hamileliğimin bir an önce sona erip, doğum yapmayı dilemek yerine, hamile olduğum her anın tadını çıkarır ve içimde bir canlı yaratmanın ne kadar harika olduğunu fark ederdim.. Bu o kadar nadir bir olay ki.. Mucize gibi bir şey..Çocuklarım beni öpmek istediklerinde, asla "Önce git ellerini yüzünü yıka" demezdim.. Onlara daha çok "seni seviyorum", ondan da daha çok "özür dilerim" derdim..Ama başka bir hayat verilseydi en çok yapacağım şey; her dakikasını değerlendirmek olurdu..Dikkatle bak.. Gerçekten gör.. Yaşa.. Vazgeçme..Küçük şeyler için şikayet etmekten vazgeç..Bana benzemeyenler, benden daha çok şeye sahip olanlar ve kimin ne yaptığı beni ilgilendirmezdi..Bunun yerine, ilişkilerimi güçlendirmeye çalışırdım..Sahip olduğunuz ruhsal, fiziksel ve duygusal her şey içinşükredin..Tek bir hayatınız var ve bir gün sona eriyor..Umarım her gününüzü değerlendirirsiniz.."
Haziran 2020 itibariyle cezaevlerinde en çok mahkumu olan ülkelere bakalım sırasıyla
ABD 2.121.600
Çin 1.710.000
Brezilya 773.151
Rusya 511.030
Hindistan 466.084
Tayland 375.148
Türkiye 286.000
Esaretin Bedeli filminde bize verilen reçeteye göre
''Korktukça tutsak, umut ettikçe özgürsün...''
Ama insanlar o kurtuluş için mücadelede hayvanlar kadar soylu bur mücadele vermemekteler.
Belki de sebebi Freud ' un tespitinde gizlidir:
"İnsanların çoğu özgürlüğü gerçekten istemezler; çünkü özgürlük sorumluluk gerektirir ve insanların çoğu da bundan korkar .. Hayvanların kendi aralarında bir kast sistemi olsaydı, şüphem yok ki özgürlüğü soyluluk olarak kabul ederlerdi "