Donald Quataert

Donald Quataert

Yazar
8.0/10
5 Kişi
·
13
Okunma
·
1
Beğeni
·
543
Gösterim
Adı:
Donald Quataert
Unvan:
Ortadoğu tarihçisi, akademisyen
Doğum:
Rochester, New York, ABD, 10 Eylül 1941
Ölüm:
Binghamton, New York, ABD, 10 Şubat 2011
Hollanda asıllı, ABD'liOsmanlı ve Ortadoğu tarihçisi, akademisyen.

Daha çok Osmanlı Devleti'nin son iki yüz yılının ekonomik, sosyal ve emek tarihi üzerine uzmanlaşan Profesör Quataert, Harvard Üniversitesi'nde başladığı akademik hayatını, aralarında UCLA'nın da olduğu birçok üniversitenin ardından asıl ününü kazandığı New York'taki Binghamton Üniversitesi'nde sürdürüyordu. Türkiye'ye de defalarca gelip dersler vermiş olan Donald Quataert'in yetiştirdiği ve "Binghamton'lular" diyerek saygıyla andığı onlarca doktora öğrencisi ona Donald Paşa lakabını takmıştı. Ünlü Türk tarihçisi Halil İnalcık'la birlikte bir takım çalışmaları da olan Quataert'in Türkçe'de birçok kitabı yayımlanmıştır.

Donald Quataert'in Osmanlı iktisat tarihine getirdiği yenilik, o güne kadar bir 'maliye tarihi' ve 'toprak mülkiyeti tarihi', yani bir 'devlet tarihi' olarak ele alınmış olan Osmanlı tarihinin klasik kalıplarından sıyrılarak, üretim, emek, tüketim, imalat ve ticaret tarihine yani 'aşağının tarihi'ne yönelmiş olmasıdır.
Balkanlar'daki topraklarının neredeyse tamamını elinden alıp geriye bölük pörçük bazı toprak parçaları bırakan 1878 Berlin Antlaşması'na kadar, Osmanlı İmparatorluğu Avrupalı bir devletti ve Avrupa'nın askeri ve siyasi meseleleriyle iç içe olduğu için, dönemindekiler tarafindan da öyle görülmekteydi. Rakibi Fransız ve Habsburg imparatorlukları Avrupa siyasal düzeninin ne kadar parçasıysa, Osmanlı Devleti de altı yüz yıllık tarihi boyunca Avrupa siyasal düzeninin o kadar parçasıydı.
Ülkenin demografik merkezi, imparatorluğun sonuna çok yakın tarihlere kadar Avrupa'da kaldı. Rumeli'deki nüfus yoğunlukları Anadolu'dakinin iki katıydı.
Anabitist denen bazı radikal Reformcular Osmanlıları Tanrı'nın bir işareti olarak kabul ediyor ve Osmanlıların dünyayı ele geçirmek üzere olduğunu savunuyorlardı. İşte artık deccal gelecekti. Daha sonra seçilmişler tanrısızları yok edecek ve İsa'nın ikinci gelişinin yolunu açacaktı. Martin Luther ise benzer bir çizgide Osmanlıların Tanrı'nın papalıktaki bozulma nedeniyle verdiği bir ceza, Tanrı'nın gazabının bir aracı olduğunu yazdı. Katolikler ise ... ilahi bir ceza olarak görüyorlardı.
OSMANLI'DA KİMLİK VE FARKLILIK

"Osmanlı bireyini veya grubunu, şu ya da bu sabit kimlik içine hapsetmemeli; söz konusu bireyler ya da gruplar arasındaki sınırların muğlaklığını ve geçirgenliğini kabul etmeliyiz. Bir yerde, kimliğin, kadın olmak gibi, belirli bir ifadesi ön plana çıkarken; bir başka yerde, dokumacı ya da Yahudi olmak, kadın kimliğinin önüne geçebilir. Farklılaşmaya da mutlaka olumsuz bir değer yüklememeliyiz. Farklılık, bireyleri ve grupları ayırt etme işlevi görür; fakat farklılıkların varlığı, bizatihî olumsuz bir şey, bir çatışma kaynağı olmak zorunda değildir. Bir başka örnek verecek olursak: Osmanlılarda din bir farklılaşma aracı işlevi görmekteydi; fakat tek farklılaşma aracı değildi. Tek başına din, kişiye statü vermez; bunu ancak diğer kimlik biçimleriyle birlikte yapardı.
Ortadoğu literatüründe fazlaca revaçta olan, 'tek başına dinî kimliğin, Müslümanları, hukuken gayr-i müslimlerden üstün statüye sahip kıldığı' iddiasını ele alalım: Tarihsel kayıtlara bir göz atmak bile, toplumsal hiyerarşide Müslümanlardan daha yukarılarda, daha büyük servete sahip ve siyasal güce erişme olanağı daha fazla olan, muazzam sayıda Osmanlı Hıristiyanı ve Yahudisi olduğunu gösterir. Örneğin, zengin bir Hıristiyan tacirin, yoksul bir Müslüman askerden daha büyük yerel itibar ve nüfuz sahibi olduğu pek çok örnek mevcuttur. Yani; Müslüman veya Hıristiyan kategorileri, tek başlarına, kişinin toplumsal, ekonomik ve siyasal gerçekliğini kucaklamıyorlardı; o bireyin kimliğini oluşturan bir dizi nitelikten sadece bir tanesiydiler."

[Donald Quataert, "Osmanlı İmparatorluğu/1700-1922", İletişim Yay., 2002, s.212. - Çeviren: Ayşe Berktay]
Donald Quataert
Sayfa 212 - İletişim Yayınları
Yazara henüz inceleme eklenmedi.

Yazarın biyografisi

Adı:
Donald Quataert
Unvan:
Ortadoğu tarihçisi, akademisyen
Doğum:
Rochester, New York, ABD, 10 Eylül 1941
Ölüm:
Binghamton, New York, ABD, 10 Şubat 2011
Hollanda asıllı, ABD'liOsmanlı ve Ortadoğu tarihçisi, akademisyen.

Daha çok Osmanlı Devleti'nin son iki yüz yılının ekonomik, sosyal ve emek tarihi üzerine uzmanlaşan Profesör Quataert, Harvard Üniversitesi'nde başladığı akademik hayatını, aralarında UCLA'nın da olduğu birçok üniversitenin ardından asıl ününü kazandığı New York'taki Binghamton Üniversitesi'nde sürdürüyordu. Türkiye'ye de defalarca gelip dersler vermiş olan Donald Quataert'in yetiştirdiği ve "Binghamton'lular" diyerek saygıyla andığı onlarca doktora öğrencisi ona Donald Paşa lakabını takmıştı. Ünlü Türk tarihçisi Halil İnalcık'la birlikte bir takım çalışmaları da olan Quataert'in Türkçe'de birçok kitabı yayımlanmıştır.

Donald Quataert'in Osmanlı iktisat tarihine getirdiği yenilik, o güne kadar bir 'maliye tarihi' ve 'toprak mülkiyeti tarihi', yani bir 'devlet tarihi' olarak ele alınmış olan Osmanlı tarihinin klasik kalıplarından sıyrılarak, üretim, emek, tüketim, imalat ve ticaret tarihine yani 'aşağının tarihi'ne yönelmiş olmasıdır.

Yazar istatistikleri

  • 1 okur beğendi.
  • 13 okur okudu.
  • 26 okur okuyacak.