Muhammed Vanilişi 1909’da Sarp Köyü’nde doğdu. İlk ve ortaokulu Türkiye’de, Sarp’da okudu. Gürcüstan’da Kutaisi Pedagoji Enstitüsü Dil ve Edebiyat Fakültesi’ne girdi
Halktan Lazca metinler derledi. “Zekiye” hikayesinde, Lazların eski köy yaşamlarını anlattı. Piyesler de yazdı. “Memet’in Ayyaşlığı” ve “Ağalar Kâbus Görüyor“ adlı piyesleri; Gonio, Sarpi, Oçamçire gibi Lazların yaşadıkları köylerde sergilendi. 1929’da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin Gürcüstan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nda Latin harfleriyle Lazca olarak çıkan, “Kızıl Yıldız” (Mç’ita Murutskhi”) adlı gazeteye Lazca makaleler yazdı. Muhammed Vanilişi ve Ali Tandilava’nın birlikte yazdığı “Lazeti” (Lazistan) adlı kitap 1964’te Tiflis’te Gürcüce olarak yayınlandı. Aynı kitap, Hayri Hayrioğlu’nun çevirisiyle 1992’de Ant Yayınları’dan redakte edilmeden yayınlandı.
Muhammed Vanilişi, Gürcüstan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Acaristan Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Halk Eğitim Komisyonu Başkanlığı, Kültür Bakanlığı, Baro Başkanlığı, Acaristan Devrim Müzesi Müdürlüğü, Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı gibi görevleri de üstlendi. 1997’de vefat etti. Mezarı, Sarpi Köyü’nde Ali Tandilava ve Hasan Helimişi’nin hemen yakınındadır