Ahmet Caferoğlu

Ahmet Caferoğlu

YazarÇevirmen
7.5/10
8 Kişi
·
16
Okunma
·
4
Beğeni
·
389
Gösterim
Adı:
Ahmet Caferoğlu
Unvan:
Azerbaycanlı Dilbilimci, Yazar
Doğum:
Gence, Azerbaycan, 17 Nisan 1899
Ölüm:
İstanbul, 6 Ocak 1975
Türkçenin temel yapıtları, etimolojisi, Türk lehçeleri ve Anadolu ağızları üzerindeki çalışmalarıyla ünlü dilbilimcidir.
İlk ve orta öğrenimini Semerkand'da, lise öğrenimini Gence'de tamamladı (1916). Üç sömestr Kiev Yüksek Ticaret Okulu'nda okudu (1916-1918); Ekim Devrimi'nden sonra Gence'ye döndü. Bir süre Bakü Üniversitesi Türkoloji Bölümü'ne devam ettikten (1919) sonra Azerbaycan'ın bağımsızlık mücadelesine katıldı. Azerbaycan'da Sovyet yönetimi kurulması üzerine Türkiye'ye gitti (1920). Yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde tamamladı (1924). Bir süre İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi'nde memurluk yaptı. Daha sonra Türkiyat Enstitüsü'nde asistan oldu. 1925'te Alman Dışişleri Bakanlığı'nın verdiği bursla Almanya'ya giderek Berlin ve Breslau üniversitelerinde okudu. Breslau Üniversitesi'nde Friedrich Giese'nin yönetiminde hazırladığı 75 Azarbajğanisce Lieder Bajaty in der Mundart von Gandscha nebst einer sprachlichen Erklarung (1929; Gence Ağzında 75 Azerbaycan Bayatısı Türküsü Bir Dil Açıklamasıyla) adlı teziyle doktor oldu. Aynı yıl Türkiye'ye döndü,İstanbul Darülfünunu Edebiyat Fakültesi Türk Dili Tarihi Kürsüsü'ne müderris muavini (doçent) olarak atandı. 1938'de profesör oldu. 1946'da aynı kürsünün başkanlığına getirildi. 1973'te emekli oluncaya değin bu görevde kaldı. Azerbaycan Yurt Bilgisi (1932-1934), Türk Amacı (1942-1943) gibi dergilerin sorumlu müdürlüğünü, Türkiyat Enstitüsü'nün de müdürlüğünü yaptı (1965-73). 1946'dan başlayarak İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi onun başkanlığı altında yayımladı.
Türk Dilinin hemen her alanıyla ilgili araştırma ve incelemeler yayımladı.Türk dilinin gelişme aşamalarını göz önünde bulundurarak dört cilt olarak düşündüğü, ama iki cildini yayımlayabildiği Türk Dili Tarihinin (1958-64) ilk cildi Türk dilinin başlangıcından 9.yüzyıla, ikinci cildi ise 10. yüzyıldan 15. yüzyılın ortalarına değin süren dönemi içerir.Türk sözlükçülüğü üzerinde de ayrıntılı biçimde duran Caferoğlu, ilk Türk sözlükçüsü Kaşgarlı Mahmud'u tanıtan bir kitap yazmış (Kaşgarlı Mahmut,1938), Ebu Hayyan'ın Kıpçakca sözlüğünü yayıma hazırlamış (Kitabü'l-İdrak li-Lisani'l-Etrak, 1931), Uygur Türkçesinin söz varlığını derleyen kapsamlı bir sözlük çalışması ortaya koymuştur (Uygur Türkçesi, 1934-38, 3.bölüm; Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü 1968). Anadolu'nun çeşitli yörelerinden yaptığı dil derlemerini de 9 cilt olarak yayımlamıştır Anadolu Dialektolojisi Üzerine Malzeme, 1940-41, 2 cilt; 1942; Anadolu Ağızlarından Toplamalar, 1944; Güneydoğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar, 1945; Kuzeydoğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar, 1946; Orta Anadolu Ağızlarından Derlemeler, 1948; Anadolu İlleri Ağızlarından Derlemeler, 1951). Philologiae Turcicae Fundamenta 'da "Anadolu ve Rumeli Ağızları","Azerbaycan Dili" (G.Doerfer ile birlikte) ve "Azerbaycan Edebiyatı" bölümlerini yazmıştır. Türk kavimlerine ilişkin notları ölümünden sonra kitaplaştırılmıştır
Coğrafik durumu dolayısıyla, yabancı dil tesirinden uzak kalan Yakut Türkçesi, bu güne kadar koca sahanın, rakipsiz bir ifade vasıtası olmuş, memuriyetle ve sürgünle gelenler kim olursa olsun, Yakutçayı öğrenme zorunda kalmışlardır.
Fakat istiklaline susamış, hatta bir aralık hür yaşayışın tadını almış olan bir milletin esaretine, asla inanılamaz. O yine günün birinde, milli kardeş kültür birliği sayesinde, azatliğına, abadanlığına kavuşacaktır.
Siyasi tarih bakımından Doğu Türkistan, uzun hayatı müddetince, kanlı istiklal mücadelesi savaşlarına katılmış,milli kültür ve yaşama hakkı uğrunda ağır çileler çekmiştir.
Ahmet Caferoğlu
Sayfa 31 - Altınordu Yayınevi
Rus tarihçisi N. Y. Pavlov'un tavsifine göre, Sıddık-Töre:"Rus kıtalarının Türkistan seferlerinde Hokant, Buhara ve Hive ordularıyla savaşlarında bizim en büyük düşmanımız olmuştur. Sultan Sıddık, Turan'ın en büyük şahsiyetlerinden biridir. Bu bozkır evladı ana sütü ile birlikte bize karşı olan düşmanlık hissini de emmiş."
Çin Moğolistan ve Rusya gibi üç devletin güç denemesi mahiyetindeki mücadelesine hedef olmak, doğrusu bir millet için kolay hazmedilecek olaylardan sayılamaz. Şöyle ki son iki yüzyıl içerisinde 400 defa isyan edilmiş, Türklük şahlanmış, fakat ne yazık ki bu haklı başkaldırmaların hepsi kanlı bastırmalarla neticelenmiştir.
Ahmet Caferoğlu
Sayfa 31 - Altınordu Yayınevi
118 syf.
·3 günde·7/10
Ahmet Caferoğlu'nun bu eseri artık çağdaşlığını kaybetse de yine de önemli bir eser. Yazar eserini Sovyetlerin ayakta olduğu zamanlarda yazdığı için bahsetmiş olduğu çoğu Türk kavmini doğal olarak Sovyetler idaresi altında bulunduklarını söylüyor. Yazar oldukça milliyetçi bir tavırla eserini yazmış. Her ne kadar her bölümün sonunda kaynakçasını vererek akademik bir eser hüviyetine büründürse de eserini bence daha çok üniversite çağındaki Türk gençliğine dünyadaki bütün Türk kavimlerini kısa kısa tanıtan bir eser olmuş. Bu konular üzerinde okuma yapmak isteyen herkese tavsiye ederim. Ancak bu konu üzerine daha önce gerekli okumaları yapmış kişileri tatmin etmeyecek bir eser.
118 syf.
·7/10
Ahmet Caferoğlu alanın en önemli isimlerinden büyük bir filolog. Ömrü boyunca çok üretken bir şekilde yüzlerce eser ve makale bıraktı okurlarına ve araştırmacılara. Türk Kavimleri eseri için bu nedenle uzun çalışma sürecinin son ürünü diyebiliriz. Gelmiş geçmiş bütün Türk Kavimleri çok yönlü bir perspektiften kısaca değerlendirilir. Yer yer önemli tespitler satır aralarında karanlıktaki ışık gibi parlar. Türkoloji hususunda önemli bir kaynak eser olmasına ek olarak Türk kavimlerinin sosyal, kültürel yönleri üzerinden edebiyatları hakkında harika doneler verilir. Keşke imla hususunda biraz dikkat edilseydi. Sıkça yapilan imla hataları bu rafine okumayı çoğu yerde bölmekte... Ama her şeye rağmen eserin kalitesine diyecek bir şey yok.
64 syf.
·Beğendi·10/10
Kitap 1970 yılında dönemin milli eğitim bakanının başlattığı 1000 temel eser uygulaması ile yayınlanmıştır.
Yazar, Kaşgarlı Mahmut'un yaşadığı dönemi ele alınarak hayatı, eserleri ve bunlardan kısmen örnekleri, Türk dilini ve töresini döneminde nasıl yansıttığını ve Türk dilini kendi çağında nasıl tanıttığını okuyucuya sade ve akılda kalıcı bir üslup ile aktarmış.
Son kısmında kendi döneminden belgelerin kopyası olan (tarih veya edebi alanda olsun) kitaplara her zaman hayran olmuşumdur, bu kitap da sayfa sayısı az olmasına rağmen gayet tatmin edici bir eser, sonu sürprizli :)
Okuyanı bol olsun..

Yazarın biyografisi

Adı:
Ahmet Caferoğlu
Unvan:
Azerbaycanlı Dilbilimci, Yazar
Doğum:
Gence, Azerbaycan, 17 Nisan 1899
Ölüm:
İstanbul, 6 Ocak 1975
Türkçenin temel yapıtları, etimolojisi, Türk lehçeleri ve Anadolu ağızları üzerindeki çalışmalarıyla ünlü dilbilimcidir.
İlk ve orta öğrenimini Semerkand'da, lise öğrenimini Gence'de tamamladı (1916). Üç sömestr Kiev Yüksek Ticaret Okulu'nda okudu (1916-1918); Ekim Devrimi'nden sonra Gence'ye döndü. Bir süre Bakü Üniversitesi Türkoloji Bölümü'ne devam ettikten (1919) sonra Azerbaycan'ın bağımsızlık mücadelesine katıldı. Azerbaycan'da Sovyet yönetimi kurulması üzerine Türkiye'ye gitti (1920). Yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde tamamladı (1924). Bir süre İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi'nde memurluk yaptı. Daha sonra Türkiyat Enstitüsü'nde asistan oldu. 1925'te Alman Dışişleri Bakanlığı'nın verdiği bursla Almanya'ya giderek Berlin ve Breslau üniversitelerinde okudu. Breslau Üniversitesi'nde Friedrich Giese'nin yönetiminde hazırladığı 75 Azarbajğanisce Lieder Bajaty in der Mundart von Gandscha nebst einer sprachlichen Erklarung (1929; Gence Ağzında 75 Azerbaycan Bayatısı Türküsü Bir Dil Açıklamasıyla) adlı teziyle doktor oldu. Aynı yıl Türkiye'ye döndü,İstanbul Darülfünunu Edebiyat Fakültesi Türk Dili Tarihi Kürsüsü'ne müderris muavini (doçent) olarak atandı. 1938'de profesör oldu. 1946'da aynı kürsünün başkanlığına getirildi. 1973'te emekli oluncaya değin bu görevde kaldı. Azerbaycan Yurt Bilgisi (1932-1934), Türk Amacı (1942-1943) gibi dergilerin sorumlu müdürlüğünü, Türkiyat Enstitüsü'nün de müdürlüğünü yaptı (1965-73). 1946'dan başlayarak İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi onun başkanlığı altında yayımladı.
Türk Dilinin hemen her alanıyla ilgili araştırma ve incelemeler yayımladı.Türk dilinin gelişme aşamalarını göz önünde bulundurarak dört cilt olarak düşündüğü, ama iki cildini yayımlayabildiği Türk Dili Tarihinin (1958-64) ilk cildi Türk dilinin başlangıcından 9.yüzyıla, ikinci cildi ise 10. yüzyıldan 15. yüzyılın ortalarına değin süren dönemi içerir.Türk sözlükçülüğü üzerinde de ayrıntılı biçimde duran Caferoğlu, ilk Türk sözlükçüsü Kaşgarlı Mahmud'u tanıtan bir kitap yazmış (Kaşgarlı Mahmut,1938), Ebu Hayyan'ın Kıpçakca sözlüğünü yayıma hazırlamış (Kitabü'l-İdrak li-Lisani'l-Etrak, 1931), Uygur Türkçesinin söz varlığını derleyen kapsamlı bir sözlük çalışması ortaya koymuştur (Uygur Türkçesi, 1934-38, 3.bölüm; Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü 1968). Anadolu'nun çeşitli yörelerinden yaptığı dil derlemerini de 9 cilt olarak yayımlamıştır Anadolu Dialektolojisi Üzerine Malzeme, 1940-41, 2 cilt; 1942; Anadolu Ağızlarından Toplamalar, 1944; Güneydoğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar, 1945; Kuzeydoğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar, 1946; Orta Anadolu Ağızlarından Derlemeler, 1948; Anadolu İlleri Ağızlarından Derlemeler, 1951). Philologiae Turcicae Fundamenta 'da "Anadolu ve Rumeli Ağızları","Azerbaycan Dili" (G.Doerfer ile birlikte) ve "Azerbaycan Edebiyatı" bölümlerini yazmıştır. Türk kavimlerine ilişkin notları ölümünden sonra kitaplaştırılmıştır

Yazar istatistikleri

  • 4 okur beğendi.
  • 16 okur okudu.
  • 1 okur okuyor.
  • 40 okur okuyacak.