Carl Kerenyi

Carl Kerenyi

8.0/10
1 Kişi
·
7
Okunma
·
1
Beğeni
·
270
Gösterim
Adı:
Carl Kerenyi
Unvan:
Macar Bilim Adamı
Doğum:
19 Ocak 1897
Ölüm:
14 Nisan 1973
Károly (Carl, Karl) Kerényi ( 19 Ocak 1897 - 14 Nisan 1973) bir Macar bilim adamı ,Yunan mitolojisinde klasik filolojinin kurucularından biri.
Siz yoksa beni
Yaşamaktan bıkar mı sandınız?
Kaçar çöllere giderim mi sandınız
Acımıyor diye
Tüm düş tohumcuklarım..
İsyancı Titan Prometheus'un hikayesi Zeus'un, babasının tahtını ele geçirmesine yardım etmesiyle başlar.Bu sebeple Titanları sevmeyen Zeus,Promethus'a dokunmaz.

Prometheus yarı tanrıdır,Olimpos'da Tanrıların arasında kendini pek rahat hissedemez insanları belkide bu yüzden sever.Zeus insanları kendi hallerine bırakmıştır,hayvanlardan farksız hatta zayıf hayvanlardan farksız bir yaşam sürüyorlarmış.

Prometheus, insana duvar örmeyi,iletişim kurmayı öğretmiş.Son olorak Olimpos'dan ateşi çalmış ve asasında taşıyarak insanlara getirmiş
İnsanlar ateşi öğrenmişler ve yavaş yavaş gelişmeye başlamışlar kurtarıcıları Prometheus'a dua ederek.

Ateşin çalınması Zeus için bardağı taşıran son damla olur.Prometheus'u dünyanın bir ucunda yalnız başına zincire vurdurtur.Yüzyıllar boyunca bu işkence devam eder.Bir kartal üç günde bir gelerek Titanın böğrünü deşer.

Titanın bir kehaneti vardır, Zeusun evliliğinden doğacak olan çocuk babasından daha güçlü olacaktır ve babasını tahttan indirecektir.Zeus bu evliliğin kiminle olacağını öğrenmek için haberci Hermesi gönderir.Ama Titan hiçbir şey söylemez.Zeus öfkesinden yıldırımlarını Titanın üzerine savurur dağlar, kayalar yıkılır ve gururlu Prometheus gözden kaybolur.

Kitap burada bitiyor.Devamını başka bir kitapta okuduğum şekliyle aktarıyorum.

Prometheus başka bir dağa zincirlenir.İşkenceler devam ederken annesinin sesini duyar.Oğlum der; yeter bu çektiklerin , Zeus seni serbest bırakacağına söz versin sende karşılığında onun için uğursuz olan evliliği bildir.Prometheus bu teklifi kim sunsa reddecektir ama annesinin üzülmesine dayanamaz ve kabul eder.

Hermes yanında Herkül ile gelir.Bilgi karşılığında zincirlerinden kurtulacağını bildirir.Zeus'un aşık olduğu deniz tanrıçası Thetis ile evlenmesinden doğacak olan çocuktur bahsedilen.Bunu öğrenen Zeus tanrıçayı bir ölümlüyle evlendirir doğan çocuk Akhileus'tan başkası değildir.

Herkül zincirleri kırar.Prometheus'un kendi dilediği olur ve bedeni kayalara yapışır ruhu ise göğe doğru süzülür.
Meraklısı için Yunan dinlerinin mitolojik yönleri diyebilir miyiz? Diyebiliriz. Bunları ben fazladan bir kültür tarihi olarak görüyorum. Zaten kısa kısa ve oldukça öze indirgenmeye çalışılan bilgilerle karşılaşacaksınız.
Şimdi burada hazır yeri gelmişken bir konuya değineceğim. İslam Dini ile alakalı kitap eklediğimizde genellikle Mitoloji seçeneğini de seçiyoruz. Buna bir tepki geliyor. Hani ekletenler bunun UYDURMA olduğuna asla inanmıyor. Tabi burada da tepki vermenize gerek yok. Siyeri Nebi gibi kitaplardan bahsetmiyorum. Anlaşılmıştır sanırım. Mitoloji; Yunanca Mythologia yani dilimizdeki anlamıyla Hikayecilik demektir ve herhangi bir din ile alakalı hikaye yazıldığında bu seçeneği işaretlemek en doğrusu olacaktır. Gelip de burada bir Peygamber dönemi savaşlarını Din-Tarih; yapılacak ibadetler ve sünnet kitaplarını Din-Kültür ile ilişkilendirmeyi zaten yapıyoruz. Tabi insanımız kendi mantığının en uygun olduğunu düşündüğünden bu konuyu anlatmakta da sıkıntı çektiğimiz doğru ve böyle bir açıklama getirmenin uygun olduğu kanaatindeyim hazır yeri gelmişken.
Güzel bir Goethe yorumuyla başlıyoruz. Ardından Titanlar, Tanrılar falan derken sevdiğim bir konuya geliyoruz. “Theogonia” yani dünyanın yaratıcısı yerine (Yunan Mitlerinde bunun olmadığını göreceksiniz); Tanrıların doğum hikayelerinden bahsedilir. Tabi bunun eğlencesi de özellikle tek tanrılı dinlere inanırken çok tanrılı dinlerin tanrılarına küfreden insanlar için çıkıyor.
Prometheus nereden geliyor? Güzel soru ve büyük Spoiler! Zeus’un titanları hapsetmesi; titanlarının 2 soyu (Kronos ve Iapetos) olması. Kronos’un yükselen; Iapetos’un daha alçakta kalan bir soy olması ve Prometheus’un Iapetos’un soyundan gelmesi. Oldukça hoş bir bağlantı.
Tabi burada Zeus’un ‘Kadını’ yaratarak insanı cezalandırmasında aslında insan denilince akla erkeğin geldiği, kadının yeri olmadığını Yunan gibi kültürlü dediğimiz bir uygarlıkta görmenin şaşırtıcı yanıyla beraber; Prometheus’un gerçekte bir Tanrı mı, Titan mı yoksa İnsan mı olduğu sorusu da akıllardan çıkmıyor.
Hadi bir de güzel bir tartışma yapalım. Hazır Kurban Bayramı da yeni geçti. Yunan Mitlerinde bile Kurban Kesilmesi var. Tabi özgün metinde “Tanrıların ve İnsanların Yararı İçin Eti Adak Olarak Sunulan Hayvanın Kesilmesi” olarak geçen bu hadise tabii ki kurban değil olsa olsa Ispanak, Pırasa falandır. Ya da Çanakkale Domatesi olabilir. Sonuçta o da etli oluyor ya hani! Boğa Güreşleri ve Balina Avlama sporlarına dahi girmeye lüzum bulmuyorum. Bizimkiler anca ‘Vahşet’ deyip sonra da meşhur etçide resim çekilmeyi biliyor. Burayı yakalamak iyi oldu. Kitapta da özgün bilgi için sayfa 67-68 bakılabilir.
Kitabımız güzel bir anlatımla gidiyor ve sıkmıyor. Aslında tarihle alakalı kitaplar sıkıcı değil de algı öyle, napalım? Bazılarının sıkıcılığına bende kesinlikle katılıyorum tamam.
Bunun yanında kullanılan resimler oldukça hoştu. En son olarak şunu belirteyim. Bu yazarı okur muyum daha? Bulursam, evet. Yazıları beni zorlamıyor. Bu da bana yeterli. Ne diyelim? Bol keyifli okumalar ve mutlu günler dilerim..

Yazarın biyografisi

Adı:
Carl Kerenyi
Unvan:
Macar Bilim Adamı
Doğum:
19 Ocak 1897
Ölüm:
14 Nisan 1973
Károly (Carl, Karl) Kerényi ( 19 Ocak 1897 - 14 Nisan 1973) bir Macar bilim adamı ,Yunan mitolojisinde klasik filolojinin kurucularından biri.

Yazar istatistikleri

  • 1 okur beğendi.
  • 7 okur okudu.
  • 6 okur okuyacak.