Cegerxwîn

Cegerxwîn

9.7/10
53 Kişi
·
50
Okunma
·
61
Beğeni
·
2.198
Gösterim
Adı:
Cegerxwîn
Tam adı:
Şêxmûsê Hesarî
Unvan:
Şair, Yazar, Tarihçi, İmam
Doğum:
Batman, 1903
Ölüm:
Stockholm, İsveç, 22 Ekim 1984
Cigerxwin 1903 yılında Mardin'in (şimdi Batman'a bağlı) Gercüş ilçesine bağlı Hisar Beldesi'nde (Hesarê) Şehmus Hasan olarak dünyaya geldi. 1914 yılında I. Dünya Savaşı'nın başlaması sonucu ailesi ile birlikte Suriye'de bulunan Amude şehrine göç etti. Daha sonra bu ülkede 1921'de İlahiyat Fakültesi'ni bitirerek din görevlisi olarak hizmet etmiştir.

1946 yılında Kamışlı'ya geçen Cegerxwîn burada aktif politikaya atıldı. Aynı yıl Civata Azadî û Yekîtiya Kurd (Özgürlük Meclisi ve Kürt Birliği) adlı siyasi yapılanmanın başına getirildi. Kendisi 1948 yılında Suriye Komünist Partisine üye oldu. Altı yıl sonra Suriye Parlamentosu'na girebilmek için bu partiden mebus adaylığını ilan etti. 1957'de partisinden ayrılarak daha önce kurmuş olduğu Azadi (Özgürlük) örgütündeki kişilerle birlikte Suriye Kürt Demokrasi Partisi'ni kurdu. 1963 yılında siyasi düşüncelerinden ötürü Şam'da tutuklandı.

1969 yılında Kuzey Irak'a giderek orada bulunan Mustafa Barzani'nin ayaklanmasına destek verdi. 1973'te ise Lübnan'a geçerek şiir derlemeleri olan Kîne Em? (Biz kimiz?)'i yayımladı. 1976 yılında gizlice Suriye'ye giderek üç yıl boyunca İsveç'e kaçış planını hazırladı. Stockholm'e geldiğinde 76 yaşına giren Cigerxwîn burada diğer eserlerini yayımlamaya başladı. 81 yaşında burada hayatını kaybeden şairin cenazesi daha sonra Kamışlı'ya defnedildi.
Destê şêx maçi mekin
Ev şêx ne qutbê razi ye
Tac û şewket tev xebata
Destê sar û taziye.

Türkçesi
Şeyhin elini öpmeyin
Mukaddes değil elleri
Bilin ki tac da kudret de
Emeğidir çıplak elin
Cegerxwîn
Sayfa 201 - Evrensel Basım Yayın
Bu körlük değil de nedir ? Bu körlük, bu ilkellik , bu cehalet ne zaman milletimizin yakasını bırakıp gidecek ? Ve bu soruya en doğru yanıtı tarih verebilir kanısındayım. Elbet tarihin bu yanıtı verebilmesi için de , gelişmiş , ekonomik özgürlüğünü kazanmış bir toplum gereklidir .
Kürt ozanlarının dediği gibi; "Kırk yedi bin Kürt çocuğu Geliyê Zilan 'da bıçak altındadır kardeşler .Evet, Ağrı İsyanında tam kırk yedi bin insan bir anda öldürülmüştü. Kemal'in ordusu ilericilik oynuyordu. Sovyetlerin o dönemdeki dostu, yaşlı ,genç, kadın, erkek, çocuk demeden kırk yedi bin insanı katletmişti. Dediklerine göre bu isyanda kırk genç kız, ele geçmemek, bedenlerine onların ellerinin dokunmasını engellemek için kendilerini Van Gölü 'atmışlar. "
Cegerxwîn
Sayfa 227 - Evrensel Basım Yayın
Şeyhin elini öpmeyin
Mukaddes değil elleri
Bilin ki tac da kudret de
Emeğidir çıplak elin

Desté şéx maçi mekın
Ew şéx ne qutbé razi ye;
Tac u şewket tev xebata
Desté sar u tazi ye .
Cegerxwîn
Evrensel Basım Yayın
Her şey ferah bir gönülle olur, dünya acelesiz kurulmuştur, sabır acıdır ama tatlı bir haz verir. .
Cegerxwîn
Sayfa 10 - Evrensel Basım Yayın
Gava ko me dî zeman é ev reng
Bîlcumle li ser diravê bû ceng.

Gördük ki artık rengidir zamanın
Bütün savaşlar, eseridir paranın
Cegerxwîn
Sayfa 9 - Evrensel Basım Yayın
Xanî ji kemali bêkemalî, meydanê dîtî xalî
Yanî ne jî qabilî û xebiri, belki ji te-esib û eşirî

Türkçesi
Xanî ki alimlerin en ilimsizi, fark etti ilim meydanının boş olduğunu
Yani bildiğinden değil, belki de geleneğinden, hissetti mecbur olduğunu
Cegerxwîn
Sayfa 11 - Evrensel Basım Yayın
Gava ko me dî zeman e ev reng
Bîlcumle li ser diravê bû ceng

Türkçesi
Gördük ki artık rengidir zamanın
Bilcümle savaşlar , eseridir paranın. .
Cegerxwîn
Sayfa 9 - Evrensel Basım Yayın
Tali-ê ko bêt û firset, mühlet li nik heram e
Min umrê Nohi nine, saqi were bi lez, xweş

Türkçesi
Eğer sonu gelmişse, fırsat ya da zaman neye yarar
Nuh'unömrü yok ki bende, saki, acele et zaman dar
Cegerxwîn
Sayfa 11 - Evrensel Basım Yayın
Cegerxwin en tanınmış kürt şairlerinden biri. 1903 tarihinde doğmuş 1984 yılında kamışlo da vefat etmiş. Kendisi de bir vakit imamlık yaptığı halde ağalara, Şeyhlere ve imamlara karşı çok sert bir dil kullanır. Bu kitabında özellikle doğuda çok yaygın olan ağalık düzenine, Şeyh ve imamların insanların dini duygularını sömürmesine karşı mücadele etmektedir. Onları yerden yere vurup, işçi ve çiftçilere de bu konuda uyarılarda bulunuyor.
Cegerxwîn li medreseyan de perwerde bû ye, ji bo wî zimanê wî xurt e. Helbestên şoreşgerî û welatî û evînî di kitêbên wî de hene. Hin caran xwe dubare dike lê tehmeke xweş dide.

Yazarın biyografisi

Adı:
Cegerxwîn
Tam adı:
Şêxmûsê Hesarî
Unvan:
Şair, Yazar, Tarihçi, İmam
Doğum:
Batman, 1903
Ölüm:
Stockholm, İsveç, 22 Ekim 1984
Cigerxwin 1903 yılında Mardin'in (şimdi Batman'a bağlı) Gercüş ilçesine bağlı Hisar Beldesi'nde (Hesarê) Şehmus Hasan olarak dünyaya geldi. 1914 yılında I. Dünya Savaşı'nın başlaması sonucu ailesi ile birlikte Suriye'de bulunan Amude şehrine göç etti. Daha sonra bu ülkede 1921'de İlahiyat Fakültesi'ni bitirerek din görevlisi olarak hizmet etmiştir.

1946 yılında Kamışlı'ya geçen Cegerxwîn burada aktif politikaya atıldı. Aynı yıl Civata Azadî û Yekîtiya Kurd (Özgürlük Meclisi ve Kürt Birliği) adlı siyasi yapılanmanın başına getirildi. Kendisi 1948 yılında Suriye Komünist Partisine üye oldu. Altı yıl sonra Suriye Parlamentosu'na girebilmek için bu partiden mebus adaylığını ilan etti. 1957'de partisinden ayrılarak daha önce kurmuş olduğu Azadi (Özgürlük) örgütündeki kişilerle birlikte Suriye Kürt Demokrasi Partisi'ni kurdu. 1963 yılında siyasi düşüncelerinden ötürü Şam'da tutuklandı.

1969 yılında Kuzey Irak'a giderek orada bulunan Mustafa Barzani'nin ayaklanmasına destek verdi. 1973'te ise Lübnan'a geçerek şiir derlemeleri olan Kîne Em? (Biz kimiz?)'i yayımladı. 1976 yılında gizlice Suriye'ye giderek üç yıl boyunca İsveç'e kaçış planını hazırladı. Stockholm'e geldiğinde 76 yaşına giren Cigerxwîn burada diğer eserlerini yayımlamaya başladı. 81 yaşında burada hayatını kaybeden şairin cenazesi daha sonra Kamışlı'ya defnedildi.

Yazar istatistikleri

  • 61 okur beğendi.
  • 50 okur okudu.
  • 2 okur okuyor.
  • 47 okur okuyacak.

Yazarın sıralamaları