Esîrüddin el-Ebherî, 13. yüzyılda yaşamış, mantık, felsefe, astronomi ve matematik alanlarındaki çalışmalarıyla tanınan İslam filozofudur. İslam dünyasındaki medrese eğitim müfredatını yüzyıllar boyunca şekillendiren temel mantık ve felsefe ders kitaplarının yazarıdır.
Tam adı Esîrüddîn el-Mufaddal b. Ömer es-Semerkandî el-Ebherî'dir. Aslen Semerkantlı bir aileye mensup olup Musul'da doğmuştur. Tam doğum tarihi bilinmemekle birlikte 1265 (Hicri 663) yılında vefat ettiği kabul edilmektedir. İlk eğitimini Musul'da tamamladıktan sonra Horasan, Bağdat ve Erbil gibi dönemin en önemli bilim merkezlerinde eğitim almıştır. Meşşâî felsefe geleneğine bağlı bir filozof olmasının yanı sıra matematikçi, astronom, tabip ve fakih kimlikleriyle de öne çıkmıştır.
Tam adı:
Esîrüddîn el-Mufaddal b. Ömer es-Semerkandî el-Ebherî
Kıyas, önerme ve terim üçlüsü arasında hedef-araç ilişkisi olduğu gibi parça-bütün ilişkisi de vardır. Terim önermeyi, önerme kıyası oluşturan parça konumundadır. Pratik olarak araçlar hedeften, parçalar bütünden önce geldiğine göre mantıkta önerme konusu kıyastan, terim konusu da önermeden önce gelir. Bu itibarla Klasik mantık kitaplarında önce kavram/terim (tasavvur), sonra önerme/yargı (tasdîkât)konuları işlenir.
Mantık kabaca "bilinmeyen tasavvur ve tasdiklere ulaştırması bakımından bilinen tasavvur ve tasdiklerin hal ve niteliklerinden bahsedilen disiplin"olarak tarif edilir.