Giriş Yap

İbn İyas

Yazar
9.0
2 Kişi
Tam adı
Ebü’l-Berekât Zeynüddîn (Şehâbüddîn) Muhammed b. Şehâbiddîn Ahmed b. İyâs (Ayâs) el-Hanefî
Unvan
Tarihçi, Yazar
Doğum
Kahire, Mısır, 9 Haziran 1448
Yaşamı
6 Rebîülâhir 852’de (9 Haziran 1448) Kahire’de doğdu. Sultan el-Melikü’z-Zâhir Berkuk’un memlüklerinden olup el-Melikü’n-Nâsır Ferec’in saltanatı sırasında ikinci devâtdâr rütbesine kadar yükselen dedesi Emîr İyâs el-Fahrî ez-Zâhirî’ye nisbetle İbn İyâs diye tanınır. Onun hakkında bilinenler, Bedâʾiʿu’z-zühûr fî veḳāʾiʿi’d-dühûr adlı eserinde verdiği düzensiz ve yetersiz bilgilere dayanmaktadır. Babasının anne tarafından dedesi olan Emîr İzzeddin Özdemir el-Ömerî en-Nâsırî el-Hâzindâr (ö. 771/1370), Memlük Sultanı el-Melikü’n-Nâsır Muhammed b. Kalavun döneminde devlet hizmetine girmiş, el-Melikü’n-Nâsır Hasan ve el-Melikü’l-Eşref Nâsırüddin II. Şa‘bân dönemlerinde emîr-i silâh olmuş, Trablus, Halep ve Dımaşk nâibliğine tayin edilmişti. Babası Şehâbeddin Ahmed sultanın iktâlı yedek kuvvetlerine mensuptu. İbn İyâs, babasının teşvikiyle iyi bir eğitim gördü. Dinî ilimlerin yanı sıra tarih ve coğrafya gibi ilimleri dönemin tanınmış hocalarından okudu. İbn İyâs, bu hocalardan Süyûtî ile tarihçi ve fakih Abdülbâsît b. Halîl el-Malatî’nin adlarını özellikle zikreder. İbn İyâs, 882 (1478) yılında hac kafilesine katılarak herhangi resmî bir görev almaksızın hacca gitti. Memlük sultanı ile bazı Mekkeliler arasındaki sürtüşme yüzünden Mekke’de yaşanan sıkıntılara ve pahalılığa şahit oldu. Sultan Kansu Gavri döneminde (1501-1517) kendisine iyi bir gelir sağlayan iktâ sayesinde refah içinde yaşadı. Sultan malî sıkıntı içine düşüp memlüklerine gerekli ödemeyi yapamayınca İbn İyâs’ın bu refah dönemi sona erdi. Sultan, daha önce pek çok memlük sultanının yaptığı gibi evlâdü’n-nâs*ı iktâlarından, hükmettikleri vakıflardan çıkarmaya karar verdi. Kendi memlüklerini de vakıfları, iktâları işgal etmeleri için serbest bıraktı (914/1508). Bu ana gelir kaynağını kaybetmekten dolayı çok üzülen İbn İyâs, 915 (1510) yılı başlarında düştüğü kötü durumu sultana arzederek halinden şikâyette bulundu. Bunun üzerine Sultan Kansu Gavri iktâını ona iade etti; İbn İyâs da uzun bir manzume yazarak sultanı övdü. Muhtemelen 930 (1524) yılında vefat eden İbn İyâs’ın eserleri Memlük tarihinin son dönemiyle Mısır’da Osmanlı hâkimiyetinin ilk dönemleri açısından büyük önem taşımaktadır.

İncelemeler

Tümünü Gör
Henüz kayıt yok
2
4
50 öğeden 1 ile 10 arasındakiler gösteriliyor.
©2022 · 1000Kitap Web Uygulaması · 2.26.42