I. Francois alman tahtını istiyor. Kanuni ile işbirliği yapmayı amaçlıyor. Esir düşüyor. Kanuniye yalvarıyor Almanları yen diye. Hristiyan alemine hainlikle suçluyor.
François hapisten çıkabilmek için Charles-Quint ile imzalamak mecburiyetinde kaldığı 1526 Madrid Barışı gereğince, Türklre karşı bir savaş katılmak taahhüdüne de girmişti (s. 7).
1536’da Fransızlara tanınan kapitüler haklar, ilk defa olarak mütekabiliyet esası üzerinde iki taraflı bir muahedeye istinat ve ileride başka milletlere verilecek olanlara nümune teşkil etmesi itibariyle bütük bir ehemmiyeti haizdi (s. 9).
Sekiz Mehmet Çelebi 1720’de, Fevkalade Büyükelçi sıfatıyla Fransa’ya gönderilmişti (s. 21).
1739’da Belgrad Muahedesi ile Türklere Pasarofça Muahdesi ile kaybettikleri yerleri iade etmiştir. Daha sonra Türkyie, Avrupa devletinin kendi aralarında mücadelelerinden istifade ederek, takriben 30 sene kadar sulh içinde yaşadı (s. 31). Geri geliyoruz duygusu yaratarak arayışı ve gelişimi engellemiş olabilir.
Yunan hayranlığı Fransızların Türklerden nefret etmesine neden oluyor. Aydınlanma felsefe.
1787 Rus-Türk savaşında Rusyanın yanında gönüllü yazılan Fransızlar var.
Fransa’nın İstanbul, İzmir, Selanik, Kuron, Hanya (Girit), Rodos, Kıbrıs, Bağdat, Halep, Şam, Sayda, İskenderiye gibi başlıca liman ve şehirlerde konsoloslukları vardı (s. 41).
Fransa bizden ham madde alıp işlenmiş madde satıyor. Bizi sikiyor. Bu yüzden bizim olduğumuz yere Rusya ya da Almanya yerleşirse zararına olur. Onlar ham maddeyi kendileri işler. Güçlü donanama kurarlar.
1783 yılında Fransa’nın umumi ihracatı içinde, Türkiye 3.884.576 sterlin ile birinci mevkii işgal ediyordu. Keza Türkiye’nin Avrupa ile ticaretinin %55’i Fransa ile yapılıyordu (s. 43).
Fransa Mısırı istiyor çünkü Amerikayı ve Hindistanı İngilizlere kaptırmış