Romalı paterfamilias (aile reisi) ailesini bir otokrat gibi yönetirdi. Spartalı gençlerde gelenek hâline gelmiş eğitimi benimseyerek katı bir şekilde itaat, sadakat ve dürüstlüğü öğretirdi. Kamuoyunun katı taleplerine göre uygun bulunan ve desteklenen bu yetiştirme tarzının sonucunda Romalılar yüksek standartlar sergiliyordu ve irade gücü, kendine hâkim olma, ciddiyetsizlikten uzak durma, azim ve zorunlu olarak aileye, sosyal bir gruba veya askerî bir birime karşı yükümlülük bilinci üzerine kurulu bir erdem idealiyle gelişirdi. Bireyin önemi kolektif sorumluluklara tabiydi. Kendi çıkarlarını veya hatta hayatını bile ait olduğu grubun iyiliği için feda etme isteği, kişisel tutumun normal bir standardı olarak kabul edilirdi.