Geri Bildirim
Makbule Atadan

Makbule Atadan

8.6/10
12 Kişi
·
24
Okunma
·
3
Beğeni
·
522
Gösterim
Adı:
Makbule Atadan
Unvan:
Türk Yazar ve Siyasetçi
Doğum:
Selanik, 1885
Ölüm:
Ankara, 18 Ocak 1956
Makbule Atadan (d. 1885, Selanik - ö. 18 Ocak 1956, Ankara), Türk yazar ve siyasetçidir. Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşidir.

1885 yılında Selanik'te doğdu. Balkan savaşlarından sonra annesi Zübeyde Hanım ile birlikte İstanbul'a yerleşti. Cumhuriyetin ilanından hemen sonra Ankara'ya gitti. Bir süre ağabeyi Mustafa Kemal ile kaldıktan sonra Çankaya Köşkü arazisi içinde kendisi için inşa edilen Camlı Köşk'e yerleşti.

1930'da Atatürk'ün isteğiyle Fethi Okyar'ın kurduğu Serbest Cumhuriyet Fırkası'na giren Makbule Hanım, birkaç ay sonra parti kapatılınca siyasetten çekildi. Atadan, aslen Gümülcineli bir fabrikatör olan Edirne milletvekili Mecdi Boysan ile 1935 yılında evlenmiş ve daha sonra boşanmıştır.

Ağabeyi ile ilgili anıları Büyük Kardeşim Atatürk (1952) ve Ağabeyim Mustafa Kemal (1952) adlarıyla yayımlandı. 18 Ocak 1956 tarihinde saat 12:55'te 71 yaşındayken Camlı Köşk, Ankara'da vefat etti.
"Kuşların yeri kafes değil, göklerdir oğlum."
Makbule Atadan
Sayfa 94 - Ka Kitap 2.Baskı Kasım 2016 İstanbul
"Zaman, acılarımızın üzerinde merhametli bir el yumuşaklığı ile dolaşır. Kanayan içimiz yavaş yavaş durulur, heyecanımız gevşer ve acılar birer birer hatıralaşır. "
Makbule Atadan
Sayfa 87 - Ka Kitap 2.Baskı Kasım 2016 İstanbul
"Bir şehirden ayrıldık mı, arkamızda kalan evler birer birer kaybolur; renkler söner ve biraz sonra her şey anlaşılmaz bir yığındır. Bizim hatıralarımız da böyledir. Aradan uzun yıllar geçince, ayrıldığımız bir şehir gibi hatıralar da geniş bir sis içinde kalır."
Makbule Atadan
Sayfa 7 - Ka Kitap 2.Baskı Kasım 2016 İstanbul
"Yalnız insanların değil, ağaçların, çiçeklerin, otlarında karnı acıkır. Dilleri olmadığı için bir şey söylemiyor onlar. Fakat aç kaldıklarını boylarından, yapraklarından anlıyoruz."
Makbule Atadan
Sayfa 124 - Ka Kitap 2.Baskı Kasım 2016 İstanbul
"Gelin, istisnalar bir yana bırakılırsa, kocasının evinde iğreti ve takma bir varlıktır. Kocasının evinde diyorum, dikkat ediniz. Gerçekten de öyledir. Kurulan yeni ailenin halk dilindeki adı koca evidir, paylaşılan ev değil, yalnız erkeğin evi... Türk kadınının hukuki durumunu bundan daha iyi dile getiren bir şey olabilir mi?"
Makbule Atadan
Sayfa 28 - Ka Kitap 2.Baskı Kasım 2016 İstanbul
"Buğday tarlalarının sarardığı, meyvelerin kızardığı ve asma kütüklerinin altınlaştığı zamanlar, her yerde köylülerin en bahtiyar günleridir"
Makbule Atadan
Sayfa 81 - Ka Kitap 2.Baskı Kasım 2016 İstanbul
"Bir halk türkümüzde "Anadan geçilir, yardan geçilmez" deniliyor, ama eski topluluk hayatımızda gelinin "yar" sayıldığını kimse iddia edemez. O zamanlarda gelinin kestirme bir adı vardır: Elkızı... Elkızı her zaman bulunur, ama anne kolay kolay bulunmaz. Menfaatlerini daha iyi savunabilmek için, eski aile, gördüğünüz gibi çeşit çeşit hikmetler yaratmıştır."
Makbule Atadan
Sayfa 28 - Ka Kitap 2.Baskı Kasım 2016 İstanbul
Kitap 2 bölümden oluşuyor. ilk bölüm; o dönemin gelenek göreneklerinden Zübeyde Hanımın gençliği dönemin ağır şartlarının getirdiği sıkıntılarından bahsediyor. Evlendikten sonra Ali Rıza Beyin başından geçen kötü olaylar. Ailenin ölen çocukları gibi noktalara değinmiş. Mustafa kemalin çocukluğu anne ve babanın onun üzerine nasıl titrediği derinlemesine anlatılmış. Atatürk bugün bize miras bıraktığı hürriyet fikrini babasından örnek almış. İkinci bölümde ise, Babasının ölümü, çiftliğe dayılarının yanına yerleşme konularını anlatıyor. Dayısı Hüseyin Beyin Mustafa Kemal'e ilk tabancasını hediye etmesi atıcılık eğitimi ava gitmeler gibi durumlar işlenmiş. Tabi büyüdükçe toplum meselelerine de hassasiyeti artıyor bir çok bilmediğimiz nokta var kitapta. Mesela Atatürk'ün kadınlara verdiği değerin önemini bu kitapla daha net anlaya bildim. Çünkü o dönemin ağır şartlarında ki kadını iyi gözlemlemiş ATATÜRK yani toplumu çok yönlü analiz etmiş. Mesela başka bir bilmediğim nokta ise, gençliğinde 15 16 yaşlarda iken 30 lu yaşlarda Kalyopi adında güzel bir kadına aşık olmuştur tabi bu çocukça bir aşk.

Ayrıca Kitap dönemin ağır şartlarını eleştirirken İkici Abdülhamit dönemi olaylarına çokça yer vermiş. Dönemi eleştirmekte haklı mı değil mi onu tartışmayacağım. Bilirim ki tarihi dönemler incelenirken dönemin şartları göz önünde bulunularak inceleme yapılır doğru olanı da budur.

Yalnız söylemeden geçmek istemiyorum. Dünden bugüne tarih yazıclığımız çok tuhaf. Osmanlıyı savunan yazar Cumhuriyete çatıyor, Cumhuriyeti savunan da Osmanlıya. Velhasıl kelam kiminin gerçekleri, kiminin abartıları, kiminin küçümsemeleri arasına sıkıştırmışız asırların tarihini. Keşke her dönemin yazarı tarafsız yazsa.
Mustafa Kemal i hep ders kitaplarından biliriz. Orada da genelde bahsedilen aile hayatı değildir. Buradan hareketle özel hayatına dair bir şeyler öğrenebilmek adına aldım bu kitabı.
Kitabın yaklaşık ilk 80 sayfası beni çok yordu. Çünkü Mustafa Kemal den değil, annesi Zübeyde Hanımdan bahsediyordu. Genç kızlığı, sosyal yaşantısı, Ali Rıza beyle evlenmesi. Dönemi anlamak açısından faydalı olsa da ben çok hoşlanmadım.
Mustafa Kemal in İstanbul a Harp Akademisine gelişine kadarki anlatım ise çok güzeldi. Makbuş un anlatımıyla ne yaptığını ve ne yapmak istediğini bilen bir Mustafa Kemal vardı karşımda. Aynı zamanda da duyarlı, hayvanları seven bir kişi.
Makbule nin anlatımıyla Mustafa yı okumanızı tavsiye ediyorum.
Büyük Kardeşim Atatürk, Atatürk’ün kardeşi Makbule Atadan’ın 1951-1952 yılları arasında Yeni İstanbul gazetesine verdiği 141 mülakatın kitaplaştırılmış hali. Kitapta anılar Zübeyde Hanım ve Ali Rıza Bey’in evlenmesinden başlıyor, Mustafa Kemal’in 1899’da İstanbul’a Harp Okulu’na gidişiyle bitiyor.

Anıların birçoğu Atatürk’ün siyasi düşünceleriyle ilgiliydi. Ben bu kitaba başlarken Atatürk’ü kardeşinin gözünden görmeyi ummuştum. Bu yüzden daha çok çocukluk anısı okumak isterdim. Atatürk’ün hiç bilmediğimiz yönlerine, abi-kardeş ilişkilerine daha çok yer verilseydi daha sıcak bir kitap olabilirdi diye düşünüyorum.

Kitabın ismini ilk okuduğumda “Büyük Kardeşim” sıfatının Atatürk’ün büyüklüğüne dair söylenmiş olduğunu sandım ama “ağabey” anlamında kullanılmış. Kitapta da sık sık bu ifade yer alıyor.

Kitapta birkaç Atatürk görseli de yer alıyor. Bunlar anlatılan dönemle uyuşmayan görseller. Mesela Atatürk’ün çocukluğundan bahsederken onun savaş yıllarından çekilmiş bir fotoğrafı sayfaya konmuş. Keşke bu fotoğraflar hem daha çok olsaydı hem de anlatılan döneme uygun yerleştirilseydi.

Kitapta birçok yerde yazım hatalarına rastladım. Bu da okurken insanın sinirlerini bozabiliyor. Umarım kitabın bundan sonraki baskılarında bu hataları düzeltirler.

Kitapla ilgili çoğunlukla olumsuz şeyler yazsam da kitabı severek okuduğumu söylemeliyim. Belli aralıklarla Atatürk'le ilgili kitap okumak bana iyi geliyor. Sizlere de Büyük Kardeşim Atatürk'ü tavsiye ediyorum. Atatürk’ün hayatıyla ilgili kitap okumayı sevenler onu bir de kardeşinin ağzından okumalılar.

Son olarak D&R’a bir sitemde bulunmak istiyorum. Güzel indirimler yapıp güzel kitaplar satıyorsunuz ama kitapların üstüne kocaman indirim etiketi yapıştırmazsanız çok seviniriz. Etiketi çıkarmasak kötü görünüyor çıkaralım desek yarısı çıkıyor yarısı çıkmıyor. Sırf bu yüzden D&R’dan indirimli kitap almak istemiyorum.
Büyük Kardeşim Atatürk, Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Atadan'ın yaptığı söyleşilerden derlenmiş bir kitaptır. Kitap, anne Zübeyde Hanım’ın genç kızlık dönemiyle başlıyor, 1899 da, Mustafa Kemal Atatürk'ün İstanbul’da ki harp okulu’na gitmesiyle sona eriyor. Kitabın dili çok akıcı. Kitap da bilmediğimiz o kadar çok şey var ki. Osmanlı kadınlarının bahtsızlığı, kadınlara yapılan haksızlıklar, yobazların acımasızlığı, Zübeyde Hanım'ın kaybettiği evlatları, Ali Rıza Efendi'nin göçmen ailelerine yaptığı yardımlar, küçük Mustafa'nın kardeşi Makbuş için yaptığı kulübe, yine küçük Mustafa'nın yavru bir karganın yaralı kanadını iyileştiren hikayesi ve ilk aşkı...Özellikle Makbule Hanım'ın Abdülhamit dönemini anlattığı bölümde günümüzle bir çok benzerlikler gördüm. Mustafa Kemal Atatürk'ün genç yaşındaki ileri görüşlülüğünü, bir erkek olarak kadınlara yapılan haksızlıklara karşı çıkması, annesi kardeşi ve annesinin ikinci eşi Ragıp efendi ile yaptığı diyaloglarını çok beğendim. Okumanızı tavsiye ederim.
Her Türk ferdinin özellikle kadınların okuması gereken bir eser.
Şimdilerde kayıplarımız bizlere önemsiz gibi gelebilir fakat dram dolu günlere döndüğümüzde bu kitapta anlatılanların kıymeti çok daha iyi bilinir.
Değerlerimiz ve bize verilen haklarımızı kaybaetmek istemiyorsak geçmişten ders almalıyız.
Bugün cumhuriyetin yıkılması için uğraşan kişiler ve onlara destek verenler sürüldükleri baskıcı, özgürlükten arınmış, kan emici kaos dolu günlere geri götürüldüklerinin farkında değilller.
Farkındalık bu ülkenin başlıca ihtiyaçlarındandır. halk egemenliğinden çok saray egemenliğini benimseyen güzel kardeşlerim önce geçmişimizi bilelim özellikle saray yönetimini halk yönetimine tercih eden kadınlar, sizlere insan olduğunuz gerçeğini hatırlatan değerlere sahip çıkmalısınız. Türk kadınının arap milliyetçiliği altında ezildiği günlere değil. Türk törelerindeki gibi ana erkil toplum şeklinde yaşadığı günlere yönelelim.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün kardeşi Makbule Atadan'ın, annesi Zübeyde Hanım, babası Ali Rıza Bey ve Mustafa Kemal ile ilgili bizi kendi küçüklüğüne ve abisinin bilinmeyen anılarına bizi götürdüğü çok güzel bir kitap.
Farklı bir yönü ile ATATÜRK'ü anlamak tanımak isterseniz mutlaka okuyun derim.Bir kardeşin bir annenin yaşadıkları ile onu tanımak bambaşka bir keyifti. Hep ne yaptı diye sorguluyoruz ama insan olarak neler yaşadı hissetti sorularının cevabı bu kitapta

Yazarın biyografisi

Adı:
Makbule Atadan
Unvan:
Türk Yazar ve Siyasetçi
Doğum:
Selanik, 1885
Ölüm:
Ankara, 18 Ocak 1956
Makbule Atadan (d. 1885, Selanik - ö. 18 Ocak 1956, Ankara), Türk yazar ve siyasetçidir. Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşidir.

1885 yılında Selanik'te doğdu. Balkan savaşlarından sonra annesi Zübeyde Hanım ile birlikte İstanbul'a yerleşti. Cumhuriyetin ilanından hemen sonra Ankara'ya gitti. Bir süre ağabeyi Mustafa Kemal ile kaldıktan sonra Çankaya Köşkü arazisi içinde kendisi için inşa edilen Camlı Köşk'e yerleşti.

1930'da Atatürk'ün isteğiyle Fethi Okyar'ın kurduğu Serbest Cumhuriyet Fırkası'na giren Makbule Hanım, birkaç ay sonra parti kapatılınca siyasetten çekildi. Atadan, aslen Gümülcineli bir fabrikatör olan Edirne milletvekili Mecdi Boysan ile 1935 yılında evlenmiş ve daha sonra boşanmıştır.

Ağabeyi ile ilgili anıları Büyük Kardeşim Atatürk (1952) ve Ağabeyim Mustafa Kemal (1952) adlarıyla yayımlandı. 18 Ocak 1956 tarihinde saat 12:55'te 71 yaşındayken Camlı Köşk, Ankara'da vefat etti.

Yazar istatistikleri

  • 3 okur beğendi.
  • 24 okur okudu.
  • 20 okur okuyacak.