Nurdan İpek

Nurdan İpek

Yazar
9.0/10
1 Kişi
·
1
Okunma
·
0
Beğeni
·
22
Gösterim
Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un alınmasından sonra, İstanbul'un alınmasından sonra, İspanya ve Avrupa'nın diğer yerlerinde baskı altında bulunan Yahudileri Osmanlı topraklarına davet için Edirne başhahamı Isaac Tzarfati'yi görevlendirmiş olması, bu dostane ilişkilerin temellerinden birini oluşturmuştur. Tzarfati dindaşlarına yaptığı çağrıda;
"... burada Türklerin topraklarında şikayetçi olabileceğimiz hiçbir şey yok. Büyük nimetler elde etmekteyiz. Çokça altın ve gümüş ellerimizde. Ağır vergi yükümüz yok ve ticaretimiz serbest, engellenmiyor. Her şey ucuz ve bol, herkes barış ve özgürlük içinde.." diye seslenmiştir.
Yukarıda da bahsedildiği üzere erken dönemlerden itibaren Yahudilerin saray ve devletle olan yakın para ilişkileri bu işi onların tekeline geçirmiştir. Nitekim bu durum yıllar boyunca devam etmiş, 19.yy. başlarında Carmona, Aciman, Gabay gibi Yahudi aileler Osmanlı ekonomisinin lokomotifi olmuşlardır. Yeniçerilerle de yakın ilişkileri bulunan bu aileler, 1926'da Yeniçeri Ocağı'nın ilgasıyla birlikte tasfiye edilmişlerdir. Yeniçeri Ocağı kaldırıldıktan sonra yeniçerilerle ilişkilerini gerekçe göstererek, idam ettirmek ya da sürgüne göndermek suretiyle bu Yahudi aileleri uzaklaştıran devlet, böylece onlara olan yüklü borçlarından da kurtulmuştur.
* İstanbul Üniversitesi'nde Yakınçağ Tarihi konusunda doktora yapmış olan yazar, 1977 doğumludur. Okuduğum ilk kitabı bu kitaptır.

* Konu olarak; 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında Osmanlı İmparatorluğu bünyesinde ticari faaliyetlerde bulunan Yahudi aileleri anlatmaktadır. Fakat kitap sadece İstanbul ve Selanik şehirlerini incelemektedir.

* Aileler, zor dönemlerinde Osmanlı Devleti'ne kaynak sağlamakla beraber uzunca bir dönem devletle ilişkilerini iyi tutmuşlardır. Birçok eğitim, yardım faaliyetine katılmışlar ve çok kez devlet nişanlarına layık görülmüşlerdir. Bu ailelerin bir kısmı bugün başka ülkelerde ikamet ederken küçük bir kısmı ise halen Türkiye'de yaşamaktadır. Birkaç örnek vermek gerekirse;
-Allatini Ailesi
-Fernandez Ailesi
-Modiano Ailesi
-Kamondo Ailesi...

*Kitaptan beklentim çok fazla değildi fakat hem kaynak kullanımı olarak hem de anlatım dili olarak yeterince iyi bir kitap olmuş. Ticaret ve devlet ekonomisi ile ilgili bazı olaylarda büyük resimde neler olduğu incelenmeden "tefecilik, haksız kazanç" ithamları gibi menfi bir tutum göstermiş olsa da bu bölümleri görmezden gelerek okumak mümkündür.