Samir Amin

Samir Amin

Yazar
5.8/10
4 Kişi
·
14
Okunma
·
9
Beğeni
·
764
Gösterim
Adı:
Samir Amin
Unvan:
İktisatçı, Yazar
Doğum:
Kahire, 1931
Amin, Samir (d. 1931, Kahire, Mısır), Marksist eğilimli Mısırlı iktisatçı. Paris İJni- versitesi’ni bitirdi. Poitiers. Paris ve Dakar üniversitelerinde ekonomi profesörü olarak çalıştı. 1960-63 arasında Mali hükümetine planlama danışmanlığı yaptı. Çalışmalarını Üçüncü Dünya ülkelerinin sorunları üzerin­de yoğunlaştıran Amin, Senegal’in başkenti Dakar’da Birleşmiş Milletler Afrika Eko­nomik Komisyonu’na bağlı Ekonomik Ge­lişme ve Planlama Enstitüsü’nün yöneticili­ğinde bulundu. 1980’den sonra, gene Da­kar’da bulunan Afrika Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Konseyi’nde çalışmaya baş­ladı.

Amin, “merkez” ve “çevre” gibi yeni kavramları kullanarak emperyalist bağımlı­lık altındaki azgelişmişlik sürecini incele­miştir. Amin’in “merkez-çevre” kuramına göre dünya ekonomisindeki ülkeler işlevsel bir bütün içinde hiyerarşik olarak sıralanır­lar. Hiyerarşinin üst basamaklarındaki ülke sermayeleri, dünya ekonomisinin işleyişin­den en yüksek payı alır, aynı zamanda da dünya ekonomisinin kendi gereksinimlerine göre ve hiyerarşiyi bozmadan işlemesini sağlamaya çalışırlar. Yüksek sermaye biriki­minin oluştuğu ve ileri teknolojinin kullanıl­dığı bu ülkeler “merkez” olarak adlandırı­lır. Merkez ülkelerin tam karşısında, hiye­rarşinin alt basamaklarındaki “çevre” ülke­ler yer alır. Bu ülkelerde ücretler düşüktür ve dışardan getirilen (merkez ülkelerde geliştirilmiş) teknolojiler kullanılır. Serma­ye birikimi ise büyük ölçüde uluslararası sermayeye bağımlıdır. Amin, gelişmekte olan ülkelerin bu hiyerarşik yapıyı kırması­nın yolu olarak dünya pazarından kopma politikasını önermektedir.

Amin, kendisi gibi azgelişmişlik süreçlerini inceleyen başka bazı iktisatçıların, özellikle A. Emmanuel’in geliştirdiği “eşitsiz değişim kuramı”na önemli eleştiriler getirmiştir. Ona göre, merkez ülkelerle çevre ülkelerde emek aynı miktarda değer yaratmamakta, ama merkezdeki emek çok daha üretken olmakta­dır. Eşitsiz değişim kuramında bunun gözardı edildiğini ileri süren Amin ayrıca, bu kuramın “fiyatlar dünya düzeyinde oluşur” varsayımı­na da karşı çıkmaktadır.

Amin’in önemli çalışmaları arasında L’Ac­cumulation à l’échelle mondiale(Dünya Ölçeğinde Birikim), Le développement iné­gal; Essai sur les formations sociales du capitalisme périphérique(Eşitsiz Gelişim; Çevre Kapitalizminin Toplumsal Formas­yonları Üzerine Deneme), L’Echange iné­gal et la loi de la valeur (1973; Eşitsiz Değişim ve Değer Yasası), L’Impérialisme et le développement inégal (1976; Emperya­lizm ve Eşitsiz Gelişme, 1990) sayılabilir.
''Ulus karşıtı'' söylem de ABD'yi askeri ve polisiye bir süper dünya gücü olarak kabullendirme amacı taşıyor.
Yordam Yayınlarının sosyalizm üzerine yazılmış kitaplarını genelde çok taktir ederim.Bunu okuyunca bu kitapta bahsedilen fikirlerin ve çözüm olarak sunulan şeylerin reel sosyalizmle alakasız olduğunu ve sapmacı fikirler olduğunu gördüm.Bu kitap kesinlikle sosyalizmin özüne aykırı sapmacı fikirler beyan etmektedir ve işin garip olanı şu ki buna da sosyalizm demektedir.Maalesef sosyalizm bir ''Avrupa solu'' olarak nitelendirilemez.Kitapta yazar ilk başlarda liberalizm nedir neden bahsetmektedir gibi sorunun analizini yapmıştır.Ancak yazar burada liberalizmi amerikan ideolojisine indirgemiş ve sanki liberal ülkelerde amerikanın boyunduruğu altındaymış gibi söylemiştir.Maalesef liberalizm sadece amerikaya özgü değildir liberal virüs sadece avrupa veya amerika ile sınırlı kalmamıştır.Eğer liberalizm amerikan ideolojisi olarak kalsaydı 20. yüzyılın sonlarına doğru bütün dünyaya yayılması olanaksızdı.O nedenle liberalizmi tek ülke ile sınırlamanın çok yanlış olduğunu düşünüyorum ve sorunları iyi tahlil edememe olarak görüyorum.Liberalizmi iyi tahlil edemez isek onunla geniş çaplı mücadele edemeyiz arkadaşlar.Ve liberalizmi amerika ile sınırlı tutarsak da onunla mücadelenin önemini azaltmış ve böylece de liberalizme yol açmış oluruz.Yazar bu hata ile de sınırlı kalmamış, liberalizme karşı duracak olan iradenin ''Avrupa solu'' olduğunu iddia etmiştir.Oysa ki cümle alem biliyor ki avrupa solu dedikleri şey liberalizmle yani burjuva ideolojisi ile düzgün savaşamamış,proletarya diktatörlüğünü reddetmiş ve dolayısıyla da liberalizmle mücadele bir yana ona sebep olan bir etken haline gelmiştir.Avrupa solunun bu suçlarının örtbas edilerek liberalizme karşı duracak olan kahraman olarak tanıtılması çok saçma ve trajikomik olmuştur.Yazar bütün bunları anlatırken hiç devrimden,sosyalizmden bahsetmemektedir.Ama bunlardan bahsetmeden liberalizmle mücadeleden bahsedebilmektedir.Aynı şekilde yazar ''demokratik çok kutuplu bir dünya'' hayaline düşerek Sovyetler Birliği'ni ''Anti demokratik olduğu için yıkıldığını'' söylemiş ve de Hitler ile Stalin'i yan yana koymuştur.Yazarın bu hatalarının hiç bir şekilde affedilemez olduğunu belirtmek istiyorum.Apaçıktır ki yazarın bahsettiği ''çok kutuplu demokratik dünya'' burjuva çerçevesi içerisinde tanımlanmaktadır.Burjuva ideolojisiyle mücadele edilmeden liberalizmle mücadele etmek olanaksızdır.
Daha önce üniversitede bir kitabini okumuştum samir amin in. Marksizmin in eksi yönlerini ve kötü yanlarını hiç dile getirmeden liberalizm eleştirisi getiriyor. Aslında liberalizm in eleştirisine öte bir şey önermiyor bu kitapta. İnsanın doğasını ve davranışlarını ele alarak liberalizm eleştirisi getiriyor. Katılmadığı noktaları çoğunlukta olmakla birlikte liberalizm eleştirisi okumak isteyenler için iyi bir başvuru kaynağı olabilir. Handikapi kitap bazı bölümlerde tekrar düşüyor.

Yazarın biyografisi

Adı:
Samir Amin
Unvan:
İktisatçı, Yazar
Doğum:
Kahire, 1931
Amin, Samir (d. 1931, Kahire, Mısır), Marksist eğilimli Mısırlı iktisatçı. Paris İJni- versitesi’ni bitirdi. Poitiers. Paris ve Dakar üniversitelerinde ekonomi profesörü olarak çalıştı. 1960-63 arasında Mali hükümetine planlama danışmanlığı yaptı. Çalışmalarını Üçüncü Dünya ülkelerinin sorunları üzerin­de yoğunlaştıran Amin, Senegal’in başkenti Dakar’da Birleşmiş Milletler Afrika Eko­nomik Komisyonu’na bağlı Ekonomik Ge­lişme ve Planlama Enstitüsü’nün yöneticili­ğinde bulundu. 1980’den sonra, gene Da­kar’da bulunan Afrika Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Konseyi’nde çalışmaya baş­ladı.

Amin, “merkez” ve “çevre” gibi yeni kavramları kullanarak emperyalist bağımlı­lık altındaki azgelişmişlik sürecini incele­miştir. Amin’in “merkez-çevre” kuramına göre dünya ekonomisindeki ülkeler işlevsel bir bütün içinde hiyerarşik olarak sıralanır­lar. Hiyerarşinin üst basamaklarındaki ülke sermayeleri, dünya ekonomisinin işleyişin­den en yüksek payı alır, aynı zamanda da dünya ekonomisinin kendi gereksinimlerine göre ve hiyerarşiyi bozmadan işlemesini sağlamaya çalışırlar. Yüksek sermaye biriki­minin oluştuğu ve ileri teknolojinin kullanıl­dığı bu ülkeler “merkez” olarak adlandırı­lır. Merkez ülkelerin tam karşısında, hiye­rarşinin alt basamaklarındaki “çevre” ülke­ler yer alır. Bu ülkelerde ücretler düşüktür ve dışardan getirilen (merkez ülkelerde geliştirilmiş) teknolojiler kullanılır. Serma­ye birikimi ise büyük ölçüde uluslararası sermayeye bağımlıdır. Amin, gelişmekte olan ülkelerin bu hiyerarşik yapıyı kırması­nın yolu olarak dünya pazarından kopma politikasını önermektedir.

Amin, kendisi gibi azgelişmişlik süreçlerini inceleyen başka bazı iktisatçıların, özellikle A. Emmanuel’in geliştirdiği “eşitsiz değişim kuramı”na önemli eleştiriler getirmiştir. Ona göre, merkez ülkelerle çevre ülkelerde emek aynı miktarda değer yaratmamakta, ama merkezdeki emek çok daha üretken olmakta­dır. Eşitsiz değişim kuramında bunun gözardı edildiğini ileri süren Amin ayrıca, bu kuramın “fiyatlar dünya düzeyinde oluşur” varsayımı­na da karşı çıkmaktadır.

Amin’in önemli çalışmaları arasında L’Ac­cumulation à l’échelle mondiale(Dünya Ölçeğinde Birikim), Le développement iné­gal; Essai sur les formations sociales du capitalisme périphérique(Eşitsiz Gelişim; Çevre Kapitalizminin Toplumsal Formas­yonları Üzerine Deneme), L’Echange iné­gal et la loi de la valeur (1973; Eşitsiz Değişim ve Değer Yasası), L’Impérialisme et le développement inégal (1976; Emperya­lizm ve Eşitsiz Gelişme, 1990) sayılabilir.

Yazar istatistikleri

  • 9 okur beğendi.
  • 14 okur okudu.
  • 1 okur okuyor.
  • 86 okur okuyacak.
  • 1 okur yarım bıraktı.