Aristoteles bu hususu “Eğitim kesinlikle bir eğlence aracına dönüştürülmemelidir, çünkü gençler öğrenirken oyun oynamıyorlar, zira her türlü öğrenime zahmet ve meşakkat eşlik eder” (15).
Tabiat ve alışkanlık insanları içgüdü ve buyruklarla yönetilen kölelerin düzeyinde bırakıyordu; öğrenim, yani eylemin sebeplerinin açıklanması onları özgürleştiriyordu. Hakikat sizi özgürleştirecektir (23).
Barbarlar ve köleler tabiatça aynıdırlar. Aristoteles. (25).
Ve ilerlemeleri durup gerileme başladığında bu tamamen karşıt bir sebepten, yani aşırı bireycilikten, kötüye kullanılan özgürlükten ileri geldi. Bireycilik Atinalıların yıkımı oldu (48).
Yunanda özgür yurttaşın bütün haklarına sahip olabilmek için 30 yaşına kadar eğitim görmeleri gerekiyordu.
Ailoslar eğitim ve kültürde hatırı sayılır ilerlemeler kaydetmiş olan Grek ırklarının en eskisi olarak görünmektedir. Greklerin en kültürsüzü ve görgüsüzü olmakla kalmadılar, konuşma ve davranışlarının kabalığıyla övündüler, kültürle alay ettiler (51).
Sparta bir çeşit askeri kamp gibiydi. Özgür yurttaşların tamamı askerdi. Kadınların kabul edilmiş tek bir iş yahut görevleri vardı: devlete yurttaş yetiştirmek; dolayısıyla eğitimleri de sadece bu amaç göz önünde tutularak veriliyordu. Çok kocalılık yaygındı ve bir kadın kocalarının hepsini kaybettiğinde siyasi ödevini yerine getirmede zafiyet göstermemesi için çoğu kez kölelerle ilişkiye girmeye zorlanırdı (58).
Sparta: Çocukluk. Devlet tarafından kabul edilen çocuklar yedi yıl boyunca anlarının bakımına bırakılıyordu (59).
Çocukluk gençlik arası dönem: Yedi yaşını tamamladıktan sonra Spartalı bir oğlan çocuğu anasının evinden bakımından alınır, umumi barakalara ve doğrudan devlet eğitimine verilirdi. Her yetişkin adamı öğretmen olarak kabul etmeye alıştırılmışlardı ve bunların