Biraz gerçeklerden bahsedelim:
Rousseau kısmen haklı. “Ezelden düşman” kısmına katılmasam da var böyle bir gerçek.
Yunan ve Roma uygarlıkları askeri anlamda başarılı olmalarının yanı sıra, yüzlerce hatta binlerce yıldır düşünsel dünyalarına önem verip, üretim yaparak kültürlerini devam ettirirken, Müslüman toplumlar yalnızca belirli dönemlerde kültür sanata, bilime, felsefeye önem vermişlerdir.
“İslâm’ın altın çağı” denilen çağ haricinde, Müslümanlar yalnızca askeriyeye önem vermiş ve düşün dünyasına katkıda bulunamamışlardır. Hatta yüzyıllarca birçok şey yasaklı olarak kalmıştır.