Cihan Harbi felâketini müteakip galip devletler milletimizin istiklâline son vermek ve vatanımızı paylaşmak kararını vermişlerdi. Düşman kuvvetlerine râm olan [boyun eğen] ve bu karara mutavaat gösteren [uyan] padişah hükümetine rağmen: "Tek dağ başı mezar oluncaya kadar İstiklâl Harbi'ne devam etmek üzere milli bir hükümet kararını veren kongreyi her türlü tehlikelerden koruyabilen bir ana kucağı Erzurum olmuştur.
İlk milli hükümetin nüvesi [özü] Erzurum'da doğmuş ve buradan hız almıştır.
"İnsanların iyi duygulardan mahrum kalınca, hayvanlardan daha vahşi bir mahluk olabileceklerini ibretle seyrettik."
( Ermenilerin yaptıkları zulümler üzerine )